Tương lai của golf đang được định hình bởi vài xu hướng đã thấy rõ: luật siết lại quãng bay của bóng từ năm 2028, những thể thức ngắn và nhanh hơn vòng 18 hố truyền thống, golf ngoài sân cỏ như phòng golf ảo và sân tập công nghệ, cùng áp lực về nước và khí hậu buộc sân golf thay đổi cách chăm sóc. Không ai biết chắc golf năm 2050 trông thế nào, nhưng những thay đổi đã được quyết định hoặc đang diễn ra cho thấy hướng đi khá rõ.
Bóng và gậy: lần đầu tiên luật kéo lùi quãng đường
Suốt hơn một thế kỷ, gần như mỗi thế hệ thiết bị đều làm bóng bay xa hơn. Quyết định của R&A và USGA công bố tháng 12 năm 2023 là lần hiếm hoi luật chủ động kéo lùi: chuẩn thử bóng mới áp dụng cho giải chuyên nghiệp từ năm 2028 và cho mọi người chơi từ năm 2030. Những tay phát bóng xa nhất được ước tính mất khoảng 13–15 yard, người chơi phổ thông mất rất ít.
Điều đáng theo dõi là hệ quả lan ra: sân golf có thể không cần kéo dài thêm, một số sân lịch sử có cơ hội giữ được vai trò tổ chức giải lớn, và các hãng sẽ dồn sức sáng tạo vào những chỗ khác ngoài quãng đường, như độ ổn định, độ xoáy, cảm giác. Nhiều người chơi và hãng thiết bị phản đối, nên chưa thể nói trước tác động thực tế cho tới khi bóng mới ra sân.
Thể thức mới: ngắn hơn, nhanh hơn, đồng đội hơn
Một vòng 18 hố kéo dài bốn đến năm tiếng, cộng thời gian đi lại, là rào cản lớn với người trẻ và người bận rộn. Nhiều thể nghiệm đang trả lời bài toán này:
- Vòng 9 hố được coi trọng hơn: Hệ thống Handicap Thế giới tính điểm 9 hố, nhiều sân bán vé 9 hố, có cả giải chính thức 9 hố.
- Sân ngắn, sân par 3 và khu putt lớn trong khuôn viên sân golf, phục vụ gia đình và người mới.
- Thể thức đồng đội ở cấp chuyên nghiệp: LIV Golf ra đời năm 2022 với vòng đấu 54 hố, xuất phát đồng loạt (shotgun start) và giải đồng đội song song với cá nhân; TGL từ năm 2025 đưa golf vào nhà thi đấu với màn hình lớn và green thật có thể đổi độ dốc.
- Đội hỗn hợp nam nữ xuất hiện nhiều hơn ở các giải triển lãm và giải đồng đội.
Không phải thể nghiệm nào cũng sống lâu. Nhưng xu hướng chung, golf có nhiều "kích cỡ" để chọn thay vì chỉ một vòng 18 hố, có vẻ sẽ còn tiếp tục.
Golf ngoài sân cỏ
Ở Mỹ, Quỹ Golf Quốc gia (National Golf Foundation) theo dõi riêng nhóm người chỉ chơi golf "ngoài sân": sân tập giải trí có công nghệ theo dõi bóng, phòng golf ảo, khu putt trong nhà. Theo các báo cáo của tổ chức này, nhóm ngoài sân đã lớn tới mức sánh ngang số người chơi trên sân cỏ, và một phần trong đó sau này bước ra sân thật.
Hàn Quốc là ví dụ đi trước với screen golf từ đầu thập niên 2000. Ở Việt Nam, phòng golf ảo và sân tập có màn hình theo dõi bóng đang nhiều lên ở các thành phố lớn. Nếu xu hướng này tiếp tục, "chơi golf" sẽ không còn đồng nghĩa với "ra sân 18 hố", và cửa vào môn này sẽ rộng hơn, gần hơn, rẻ hơn.
Nước, cỏ và khí hậu
Đây có lẽ là áp lực lớn nhất với tương lai của sân golf. Một sân 18 hố cần lượng nước tưới đáng kể, và ở nhiều vùng, nước ngày càng khan, giá tăng, có nơi bị giới hạn bằng quy định. Ngành sân golf đang phản ứng bằng nhiều cách:
| Hướng đi | Nội dung |
|---|---|
| Giống cỏ chịu hạn, chịu mặn | Dùng các giống như paspalum, zoysia ở vùng nóng, có thể tưới bằng nước lợ hoặc nước tái chế ở mức độ nhất định |
| Thu hẹp diện tích cỏ được tưới | Trả bớt vùng rough xa về cỏ tự nhiên, cây bụi, vùng đất cát không tưới |
| Tưới chính xác | Cảm biến độ ẩm đất, trạm thời tiết, hệ thống tưới điều khiển theo từng đầu phun |
| Nước tái chế | Dùng nước thải đã xử lý của khu dân cư, khu nghỉ dưỡng để tưới |
| Thiết bị điện, tự động | Máy cắt cỏ chạy điện, robot cắt cỏ, xe golf điện, giảm tiếng ồn và nhiên liệu |
Khí hậu thay đổi còn đe doạ trực tiếp các sân ven biển. Sân links ở Scotland và Ireland, quê hương của golf, nằm trên dải cồn cát sát biển, và một số sân đã phải đầu tư chống xói lở bờ biển. Với Việt Nam, nơi có nhiều sân golf ven biển miền Trung, câu chuyện này không xa lạ.
Dữ liệu ở khắp nơi
Thế hệ người chơi mới lớn lên với số liệu. Launch monitor, cảm biến gắn gậy, đồng hồ GPS, ứng dụng strokes gained cho người nghiệp dư biết mình mất gậy ở đâu, điều mà trước đây chỉ dân chuyên có. Trên truyền hình, đồ hoạ đường bóng, tốc độ, xác suất putt đã thành tiêu chuẩn.
Hai câu hỏi đang được bàn: dữ liệu giúp người chơi tiến bộ nhanh hơn, nhưng có làm golf bớt "cảm giác" không? Và luật sẽ đi tới đâu với thiết bị đưa ra lời khuyên trong vòng đấu? Hiện Luật Golf vẫn cấm thiết bị gợi ý gậy hay cách đánh trong vòng đấu tính điểm, và các cơ quan luật đã cho thấy họ sẵn sàng đặt thêm giới hạn khi cần.
Ai sẽ chơi golf
Golf từ lâu bị xem là môn của đàn ông trung niên khá giả. Những dấu hiệu thay đổi:
- Golf ở Olympic trở lại từ Rio 2016 sau hơn một thế kỷ vắng bóng, với nội dung nam và nữ, giúp golf được đầu tư như môn thể thao ở nhiều nước.
- Golf nữ có sân chơi chuyên nghiệp mạnh, đặc biệt với những thế hệ tay golf châu Á, và nhiều chương trình đưa phụ nữ, trẻ em đến với môn này.
- Châu Á là vùng tăng trưởng quan trọng. Việt Nam có số sân golf tăng nhanh trong khoảng hai thập niên qua, gắn với du lịch nghỉ dưỡng, và số người chơi trong nước cũng tăng.
- Trang phục và văn hoá cởi mở dần: nhiều sân nới quy định trang phục, nhạc và không khí thoải mái hơn ở sân ngắn và sân tập.
Song song, chi phí vẫn là rào cản lớn nhất. Câu hỏi golf có trở nên dễ tiếp cận hơn hay không phụ thuộc nhiều vào sân ngắn, sân công cộng, và golf ngoài sân cỏ.
Góc nhìn hôm nay: điều gì sẽ không đổi
Giữa bao thay đổi, phần cốt lõi của golf có vẻ bền vững: đưa quả bóng từ điểm phát vào lỗ bằng ít gậy nhất, trên một mặt đất không bằng phẳng, dưới trời có gió. Tự đếm gậy, tự chịu phạt, tôn trọng người cùng chơi và mặt sân. Golf đã đi từ bóng lông vũ tới bóng lõi đặc, từ gậy gỗ hickory tới titan, mà tinh thần ấy vẫn giữ nguyên.
Ai muốn theo sát những thay đổi sắp tới có thể đọc trực tiếp các thông báo và báo cáo của R&A và USGA, như Báo cáo Distance Insights năm 2020 và quyết định về bóng năm 2023, cùng các báo cáo về số người chơi do các hiệp hội và tổ chức nghiên cứu ngành golf công bố hằng năm.
Câu hỏi thường gặp
Bóng golf mới áp dụng từ năm nào?
Theo quyết định của R&A và USGA công bố tháng 12/2023, chuẩn thử bóng mới áp dụng cho giải chuyên nghiệp và nghiệp dư đỉnh cao từ năm 2028, và cho mọi người chơi từ năm 2030. Mục tiêu là hãm bớt quãng bay ở những cú đánh tốc độ rất cao.
Golf có đang mất người chơi không?
Tình hình khác nhau theo từng nước. Ở Mỹ, số người chơi tăng sau năm 2020 và nhóm chơi golf ngoài sân cỏ như sân tập giải trí, golf ảo tăng mạnh. Ở châu Á, trong đó có Việt Nam, golf đang mở rộng cùng du lịch nghỉ dưỡng.
Golf có trong Olympic không?
Có. Golf trở lại Thế vận hội từ Rio 2016 sau hơn một thế kỷ vắng bóng, với nội dung cá nhân nam và nữ. Việc có mặt ở Olympic giúp golf được đầu tư như môn thể thao ở nhiều quốc gia.
Sân golf có thể tiết kiệm nước bằng cách nào?
Sân golf có thể dùng giống cỏ chịu hạn, thu hẹp diện tích cỏ được tưới, dùng cảm biến độ ẩm và tưới theo từng đầu phun, tận dụng nước tái chế đã xử lý. Nhiều sân kết hợp nhiều cách cùng lúc.
Golf ảo có thay thế được sân golf thật không?
Golf ảo phát triển mạnh và đã có giải chuyên nghiệp như TGL, nhưng chưa thay thế được sân thật. Nó đóng vai trò cửa vào cho người mới và chỗ tập khi thời tiết xấu, còn trải nghiệm ngoài trời vẫn là phần cốt lõi của môn chơi.