The Open Championship là giải golf lâu đời nhất thế giới, tổ chức lần đầu ngày 17 tháng 10 năm 1860 tại sân Prestwick, Scotland, với tám golf thủ chuyên nghiệp. Ngày nay giải do R&A điều hành, đấu vào tháng 7 trên các sân links ven biển ở Scotland, Anh và Bắc Ireland. Người thắng nhận chiếc bình bạc Claret Jug và danh hiệu "Champion Golfer of the Year".
Năm 1860 ở Prestwick: tám người và một chiếc đai da
Giữa thế kỷ 19, golf ở Scotland chủ yếu là chơi ăn tiền giữa các "pro" — những người làm gậy, làm bóng, kèm cặp hội viên câu lạc bộ. Allan Robertson ở St Andrews được coi là người giỏi nhất, nhưng ông mất năm 1859. Câu lạc bộ Prestwick muốn tìm người kế vị danh hiệu đó, nên tổ chức một giải đấu.
Ngày 17/10/1860, tám người đánh ba vòng sân 12 hố của Prestwick trong một ngày. Willie Park Sr. thắng, Old Tom Morris — người đã thiết kế sân Prestwick — về nhì. Phần thưởng không phải tiền mà là một chiếc đai bằng da đỏ Morocco có khoá bạc, gọi là Challenge Belt.
Năm sau, giải được mở cho cả người chơi nghiệp dư. Đó là lý do chữ "Open" (mở) có trong tên. Người Anh không gọi đây là "British Open"; với họ và với R&A, tên chính thức chỉ là The Open, vì nó là giải mở đầu tiên.
Young Tom Morris và chiếc Claret Jug
Theo luật ban đầu, ai thắng ba lần liên tiếp sẽ được giữ đai vĩnh viễn. Young Tom Morris, con trai của Old Tom, làm được điều đó vào các năm 1868, 1869, 1870, khi mới ngoài hai mươi tuổi. Chiếc đai về tay anh, và năm 1871 không có giải vì chưa có phần thưởng mới.
Năm 1872, ba câu lạc bộ Prestwick, Royal and Ancient Golf Club of St Andrews và Honourable Company of Edinburgh Golfers góp tiền làm cúp mới. Young Tom thắng tiếp năm 1872 — lần thứ tư liên tiếp. Chiếc bình bạc chính thức tên Golf Champion Trophy, người ta quen gọi là Claret Jug, được trao từ năm 1873; tên Young Tom được khắc đầu tiên với tư cách nhà vô địch 1872.
Young Tom mất năm 1875 khi mới 24 tuổi, chỉ vài tháng sau khi vợ và con anh mất lúc sinh nở. Mộ hai cha con nhà Morris nằm trong khuôn viên nhà thờ chính tòa cổ St Andrews, nơi nhiều người hâm mộ golf ghé thăm.
Từ năm 1928, chiếc Claret Jug gốc được R&A giữ lại để trưng bày. Nhà vô địch mỗi năm nhận một bản sao để giữ trong năm đương nhiệm, sau đó được tặng một bản thu nhỏ.
Những cái mốc lớn trong hơn 160 năm
- 1860: giải đầu tiên tại Prestwick; Prestwick tổ chức mười hai lần đầu tiên.
- 1873: giải lần đầu về Old Course, St Andrews. Từ đây bắt đầu luân phiên sân.
- 1894: lần đầu tổ chức ở Anh, tại Royal St George's, Sandwich.
- 1896–1914: Harry Vardon thắng sáu lần, kỷ lục tới nay. Cùng với James Braid và J.H. Taylor (mỗi người năm lần), ba ông được gọi là "Great Triumvirate" — bộ ba thống trị golf trước Thế chiến I.
- 1920: R&A nhận trách nhiệm tổ chức giải.
- 1951: lần duy nhất tổ chức ngoài nước Anh và Scotland trong thế kỷ 20, tại Royal Portrush, Bắc Ireland.
- 1953: Ben Hogan dự The Open lần duy nhất, tại Carnoustie, và thắng.
- 1960–1962: Arnold Palmer sang dự giải kỷ niệm 100 năm ở St Andrews, về nhì; thắng hai năm sau đó. Sự có mặt của ông kéo các golf thủ Mỹ trở lại với giải.
- 2019 và 2025: Royal Portrush trở lại lịch, đón Shane Lowry (Ireland) rồi Scottie Scheffler (Mỹ) vô địch.
- 2022: lần thứ 150 của giải, tại St Andrews; Cameron Smith (Úc) thắng với tổng âm 20.
Sân links và các sân trong vòng luân phiên
Links là loại sân hình thành trên dải đất cát nối giữa biển và đất liền. Đất thoát nước nhanh, cỏ mọc thấp và cứng, ít cây, nhiều gò đồi tự nhiên. Bóng nảy và lăn xa hơn hẳn sân nội địa. Gió biển đổi hướng trong ngày, nên hai nhóm đánh sáng và chiều có thể gặp hai sân gần như khác nhau. Các hố cát ở links thường là "pot bunker" — hố sâu, thành dựng đứng, vào là thường phải đánh ngang hoặc lùi ra.
| Sân | Vùng | Điều đáng nhớ |
|---|---|---|
| Old Course, St Andrews | Scotland | Nơi tổ chức nhiều nhất (30 lần tính tới 2022); cây cầu đá Swilcan ở hố 18, hố 17 "Road Hole" |
| Carnoustie | Scotland | Được xem là sân khó nhất vòng luân phiên; Hogan thắng 1953, Van de Velde gục ngã 1999 |
| Muirfield | Scotland | Sân của Honourable Company of Edinburgh Golfers, câu lạc bộ có bộ luật golf sớm nhất (1744) |
| Royal Troon | Scotland | Hố par 3 "Postage Stamp" rất ngắn và green bé; Stenson lập kỷ lục điểm năm 2016 |
| Royal Birkdale | Anh | Fairway nằm giữa các đồi cát cao, ít mù như các links khác |
| Royal Liverpool (Hoylake) | Anh | Tiger Woods thắng 2006 gần như không dùng gậy driver |
| Royal Lytham & St Annes | Anh | Sân links không nhìn thấy biển; Seve Ballesteros thắng 1979 và 1988 |
| Royal St George's | Anh | Sân Anh đầu tiên tổ chức giải (1894) |
| Royal Portrush | Bắc Ireland | Các năm 1951, 2019, 2025 |
Những vòng đấu người ta còn kể mãi
"Duel in the Sun", Turnberry 1977
Tom Watson và Jack Nicklaus bỏ xa phần còn lại, hai vòng cuối đấu tay đôi trong nắng hiếm hoi của Scotland. Watson đánh 65 – 65, Nicklaus 65 – 66. Watson thắng một gậy. Người về thứ ba, Hubert Green, kém Watson tới mười một gậy.
Seve ở bãi đỗ xe, Lytham 1979
Ở vòng cuối, cú phát bóng ở hố 16 của Seve Ballesteros rơi vào khu đỗ xe tạm cho khán giả. Ông được thả bóng miễn phạt, đánh lên green và làm birdie. Báo chí đặt biệt danh "car park champion". Seve trở thành người châu Âu lục địa đầu tiên thắng The Open kể từ Arnaud Massy (Pháp) năm 1907.
Jean van de Velde, Carnoustie 1999
Golf thủ Pháp đứng ở tee hố 18 với ba gậy cách biệt; chỉ cần double bogey là thắng. Ông vẫn chọn driver và bóng lệch phải. Cú thứ hai đập vào khán đài rồi bật vào cỏ dày; cú thứ ba rơi xuống con lạch Barry Burn trước green. Có lúc ông cởi giày xắn quần lội xuống xem có đánh được không. Kết quả là triple bogey, rồi phải đánh playoff ba người cùng Justin Leonard và Paul Lawrie. Lawrie (Scotland) vô địch.
Tom Watson ở tuổi 59, Turnberry 2009
Watson cần par ở hố 18 để trở thành nhà vô địch Major lớn tuổi nhất lịch sử. Cú đánh vào green lăn qua mép sau, ông làm bogey rồi thua playoff Stewart Cink. Dù thua, đó vẫn là một trong những tuần đáng nhớ nhất của giải.
Henrik Stenson và Phil Mickelson, Royal Troon 2016
Hai người đấu nhau suốt vòng cuối. Stenson đánh 63, tổng 264 (âm 20) — kỷ lục 72 hố của Major nam thời điểm đó. Mickelson đánh 65 và vẫn thua ba gậy, dù kém người thứ ba tới mười một gậy.
Cách giải vận hành hôm nay
- Danh sách 156 người, gồm người được miễn vòng loại (cựu vô địch đủ điều kiện tuổi, nhà vô địch Major gần đây, nhóm đầu bảng xếp hạng thế giới…) và người qua vòng loại. Ngoài vòng loại cuối ở Anh, R&A có chuỗi giải tính suất dự (Open Qualifying Series) ở nhiều châu lục.
- Cắt sau 36 hố: top 70 và đồng hạng đi tiếp.
- Playoff: tổng điểm ba hố; còn hoà thì đánh tiếp từng hố đến khi có người thắng.
- Silver Medal: huy chương bạc dành cho golf thủ nghiệp dư có điểm thấp nhất trong số những người qua vòng cắt.
Với châu Á, The Open có một kỷ niệm đẹp: năm 1971 ở Royal Birkdale, Lu Liang-Huan của Đài Loan về nhì sau Lee Trevino chỉ một gậy. Ông đội mũ rơm, giơ mũ chào khán giả mỗi lần họ vỗ tay, và được người Anh gọi thân mật là "Mr Lu". Tính tới hết năm 2025, chưa golf thủ nam châu Á nào vô địch The Open.
Góc nhìn hôm nay: xem The Open và ghé thăm các sân links
Giờ Anh vào tháng 7 (BST) chậm hơn Việt Nam sáu tiếng. Nhóm đầu tiên ra sân khoảng 6 giờ 30 sáng ở Anh, tức khoảng 12 giờ 30 trưa Việt Nam; vòng cuối thường kết thúc khoảng 1 giờ sáng thứ Hai giờ Việt Nam. Đây là Major dễ xem nhất với khán giả châu Á.
- Theo dõi: trang theopen.com có bảng điểm trực tiếp, thống kê từng hố và luồng xem trực tuyến theo nhóm đấu.
- Đến St Andrews: Old Course là sân công cộng, ngày Chủ nhật thường đóng cửa cho người dân đi dạo trên sân. Bạn có thể đi bộ qua cầu Swilcan, thăm Bảo tàng Golf của R&A (R&A World Golf Museum) ngay cạnh hố 18.
- Đọc thêm: Tommy's Honour của Kevin Cook kể về cha con nhà Morris; sách đã được dựng thành phim năm 2016.
- Bài học cho người chơi phong trào: xem cách golf thủ đánh bóng thấp dưới gió, dùng putter từ ngoài green khi mặt cỏ cứng. Đó là những lựa chọn chiến thuật, áp dụng được cả ở sân ven biển miền Trung Việt Nam khi gió lớn.
Câu hỏi thường gặp
Giải golf lâu đời nhất thế giới là giải nào?
The Open Championship, tổ chức lần đầu năm 1860 tại sân Prestwick, Scotland. Giải chỉ bị gián đoạn trong hai cuộc thế chiến, năm 1871 và năm 2020 do dịch bệnh. Lần thứ 150 diễn ra ở St Andrews năm 2022.
Claret Jug là gì?
Claret Jug là tên gọi quen thuộc của Golf Champion Trophy, chiếc bình bạc trao cho người thắng The Open từ năm 1873. Bản gốc được R&A giữ trưng bày từ năm 1928; nhà vô địch nhận bản sao để giữ trong một năm.
Vì sao gọi là The Open chứ không phải British Open?
Vì đây là giải "mở" đầu tiên trong lịch sử golf, nên tên chính thức chỉ là The Open Championship. Cách gọi British Open phổ biến ở Mỹ, nhưng R&A và báo chí Anh luôn dùng The Open.
Ai thắng The Open nhiều nhất?
Harry Vardon với sáu lần, từ 1896 đến 1914. Năm golf thủ có năm lần thắng: James Braid, J.H. Taylor, Peter Thomson và Tom Watson. Old Tom Morris và Young Tom Morris mỗi người bốn lần.
Sân links là gì?
Sân links là sân golf trên dải đất cát ven biển, ít cây, nhiều gò tự nhiên và cỏ cứng làm bóng lăn xa. Gió biển là yếu tố quyết định. Mọi sân tổ chức The Open đều là sân links.