PGA Championship là giải Major thứ hai trong năm của golf nam, do Hiệp hội Golf thủ Chuyên nghiệp Mỹ (PGA of America) tổ chức vào tháng 5, lần đầu năm 1916. Điểm riêng của giải là luôn dành khoảng hai mươi suất cho các huấn luyện viên và chuyên gia làm việc tại câu lạc bộ golf, cho họ thi đấu cạnh những ngôi sao hàng đầu. Người thắng nâng cúp Wanamaker; Walter Hagen và Jack Nicklaus cùng giữ kỷ lục năm lần vô địch.
Bữa trưa năm 1916 và chiếc cúp Wanamaker
Đầu thế kỷ 20, golf thủ chuyên nghiệp ở Mỹ có địa vị thấp. Họ là người dạy chơi, sửa gậy, trông cửa hàng ở câu lạc bộ, nhiều nơi không được vào nhà câu lạc bộ bằng cửa chính. Tháng 1 năm 1916, ông chủ chuỗi cửa hàng bách hóa Rodman Wanamaker mời một nhóm golf thủ chuyên nghiệp và nghiệp dư dự bữa trưa ở New York, gợi ý thành lập một hiệp hội riêng cho giới chuyên nghiệp. Vài tháng sau, PGA of America ra đời.
Wanamaker tài trợ tiền thưởng và một chiếc cúp bạc lớn cho giải đấu đầu tiên của hiệp hội. Tháng 10 năm 1916, PGA Championship lần đầu diễn ra tại Siwanoy Country Club, Bronxville, bang New York. Jim Barnes, gốc Anh, thắng Jock Hutchison ở trận chung kết.
Chiếc cúp Wanamaker còn có một chuyện kể quen thuộc: Walter Hagen, sau nhiều năm giữ cúp vì thắng liên tục, được cho là đã để thất lạc nó trong thập niên 1920. Cúp chỉ được tìm thấy lại mấy năm sau trong kho của một xưởng sản xuất. Chi tiết câu chuyện mỗi nguồn kể một khác, nhưng việc cúp từng thất lạc thì được chính PGA of America nhắc lại.
Thời đấu loại trực tiếp: 1916–1957
Trong bốn mươi năm đầu, PGA Championship là giải match play: golf thủ đấu từng cặp, thắng hố nào tính hố đó, ai thắng nhiều hố hơn thì đi tiếp. Thể thức này hợp với tinh thần "giải của người làm nghề", nhưng khó cho truyền hình và nhà tài trợ, vì một ngôi sao có thể bị loại ngay vòng đầu.
Đây là thời của những cái tên lớn nhất nửa đầu thế kỷ:
- Walter Hagen thắng năm lần (1921, rồi bốn năm liền 1924–1927). Bốn lần liên tiếp ở một Major là thành tích chưa ai lặp lại.
- Gene Sarazen thắng ba lần (1922, 1923, 1933).
- Sam Snead thắng ba lần (1942, 1949, 1951).
- Ben Hogan thắng hai lần (1946, 1948).
- Byron Nelson thắng năm 1940 và 1945. Danh hiệu năm 1945 nằm trong chuỗi mười một giải PGA Tour thắng liên tiếp của ông, kỷ lục vẫn đứng tới nay.
Năm 1958, giải chuyển sang đếm gậy 72 hố như các Major khác. Dow Finsterwald là nhà vô địch đầu tiên theo thể thức mới.
Giải của "club professional": điều không Major nào có
Đừng nhầm PGA of America với PGA Tour. Hai tổ chức từng là một, nhưng năm 1968 các golf thủ thi đấu tách ra lập tổ chức riêng, về sau thành PGA Tour. PGA of America ngày nay là hiệp hội của hàng chục nghìn chuyên gia golf: huấn luyện viên, quản lý sân, giám đốc câu lạc bộ.
Vì thế PGA Championship giữ một truyền thống đặc biệt: khoảng 20 suất cho club professional, giành qua giải PGA Professional Championship. Phần lớn họ không qua vòng cắt, nhưng thỉnh thoảng có người làm nên chuyện. Năm 2023 ở Oak Hill, Michael Block — huấn luyện viên trưởng một sân công cộng ở California — đánh hole-in-one ở hố 15 vòng cuối khi đang chơi cùng nhóm với Rory McIlroy, kết thúc đồng hạng 15 và giành suất trở lại giải năm sau. Cả tuần đó, anh là nhân vật được khán giả nhắc tới nhiều nhất.
Những năm đáng nhớ
| Năm | Sân | Nhà vô địch | Vì sao đáng nhớ |
|---|---|---|---|
| 1991 | Crooked Stick | John Daly | Là người dự bị thứ chín, lái xe suốt đêm tới sân khi có suất, chưa đánh vòng tập nào, và thắng |
| 2000 | Valhalla | Tiger Woods | Thắng Bob May sau playoff ba hố; Major thứ ba liên tiếp trong năm của Tiger |
| 2009 | Hazeltine | Y.E. Yang | Người châu Á đầu tiên thắng Major nam, vượt qua Tiger ở vòng cuối |
| 2012 | Kiawah Island | Rory McIlroy | Thắng cách 8 gậy, cách biệt lớn nhất lịch sử giải |
| 2018 | Bellerive | Brooks Koepka | Tổng 264, khi đó bằng kỷ lục điểm thấp nhất của Major nam |
| 2021 | Kiawah Island | Phil Mickelson | Thắng ở tuổi 50, nhà vô địch Major lớn tuổi nhất lịch sử |
| 2023 | Oak Hill | Brooks Koepka | Danh hiệu PGA thứ ba, lần đầu một golf thủ LIV thắng Major |
| 2024 | Valhalla | Xander Schauffele | Tổng 263, âm 21 — điểm thấp nhất lịch sử các Major nam |
| 2025 | Quail Hollow | Scottie Scheffler | Thắng cách năm gậy, Major thứ ba trong sự nghiệp |
Cú đánh của Y.E. Yang ở hố 18 Hazeltine năm 2009 được nhắc nhiều: từ rough, anh đánh gậy hybrid qua một cây lớn, bóng dừng gần lỗ, rồi ghi birdie khóa chiến thắng. Trước đó, Tiger Woods chưa từng thua một Major nào khi dẫn đầu sau 54 hố.
Phil Mickelson năm 2021 phá kỷ lục tuổi của Julius Boros, người thắng chính giải này năm 1968 khi 48 tuổi. Khi Mickelson đi lên green hố 18, khán giả tràn qua dây chắn vây quanh anh — cảnh hiếm thấy ở một giải Major.
Thể thức và lịch thi đấu hiện nay
- Thời điểm: tháng 5, từ năm 2019. Trước đó giải đấu vào tháng 8 và được quảng bá với khẩu hiệu "Glory's Last Shot" — cơ hội cuối cùng của năm để giành một Major.
- Danh sách 156 người, gồm cựu vô địch, nhà vô địch Major gần đây, nhóm dẫn đầu bảng điểm PGA Tour và bảng xếp hạng thế giới, 20 club professional, và các suất mời. PGA Championship thường được đánh giá có danh sách dự mạnh nhất trong bốn Major tính theo xếp hạng thế giới, vì giải không có suất cho golf thủ nghiệp dư và thường mời thêm gần như toàn bộ nhóm đầu bảng xếp hạng thế giới.
- Cắt sau 36 hố: top 70 và đồng hạng.
- Playoff: tổng điểm ba hố, còn hoà thì đánh đột tử.
- Sân: luân phiên giữa các sân lớn ở Mỹ, nhiều sân là sân tư nhân, xen kẽ vài sân công cộng như Bethpage Black (2019) và Kiawah Island.
PGA of America còn tổ chức hai giải lớn liên quan: KPMG Women's PGA Championship, một Major của golf nữ, và Senior PGA Championship cho golf thủ trên 50 tuổi. Họ cũng là bên Mỹ cùng tổ chức Ryder Cup.
Vì sao PGA Championship hay bị gọi là "Major ít danh tiếng nhất"
Trong bốn Major, PGA Championship thường bị xếp cuối về độ "lấp lánh". Lý do không nằm ở chất lượng: giải không có sân cố định giàu truyền thống như Masters, không có tuổi đời như The Open, cũng không có tiếng tăm "khó nhất" như US Open. Thời đấu loại trực tiếp kéo dài tới 1957 cũng làm nhiều kỷ lục khó so với các giải khác.
Nhưng đó cũng là điểm mạnh. Không bị ràng buộc bởi một hình mẫu sân, PGA Championship có thể đến những sân rất khác nhau: links ven biển ở Kiawah, sân rừng ở Oak Hill, sân công cộng ở Bethpage. Người hâm mộ được thấy các golf thủ hàng đầu xử lý nhiều kiểu thử thách trong cùng một giải danh giá. Và với nhiều golf thủ, danh hiệu này mở đường: John Daly, Y.E. Yang, Keegan Bradley (2011, ngay lần đầu dự một Major) đều có Major đầu tiên tại đây.
Góc nhìn hôm nay: theo dõi và tìm hiểu thêm
- Giờ xem từ Việt Nam: giải ở Mỹ vào tháng 5, chênh lệch 11 giờ nếu sân ở bờ Đông, 14 giờ nếu ở bờ Tây. Vòng cuối thường kết thúc vào sáng sớm thứ Hai giờ Việt Nam.
- Bảng điểm: trang pgachampionship.com có bảng điểm trực tiếp, lịch phát bóng và thống kê từng hố.
- Theo dõi club professional: nhìn vào nhóm golf thủ này ở bảng điểm để hiểu khoảng cách thật giữa một người làm nghề giỏi và một golf thủ tour hàng đầu — đó là một bài học khiêm tốn rất đáng giá cho người chơi phong trào.
- Đọc thêm: lịch sử PGA of America và giải đấu được trình bày khá kỹ trên trang chính thức của hiệp hội (pga.com), kèm danh sách nhà vô địch từ năm 1916.
Câu hỏi thường gặp
PGA Championship là gì?
PGA Championship là một trong bốn giải Major của golf nam, do PGA of America tổ chức từ năm 1916. Giải hiện đấu vào tháng 5, trên các sân luân phiên ở Mỹ. Người thắng nhận cúp Wanamaker.
PGA Championship và PGA Tour khác nhau thế nào?
PGA of America, đơn vị tổ chức PGA Championship, là hiệp hội của các chuyên gia golf làm việc tại câu lạc bộ. PGA Tour là tổ chức điều hành hệ thống giải đấu chuyên nghiệp hằng tuần, tách ra từ PGA of America năm 1968. PGA Championship không phải giải do PGA Tour tổ chức, dù được tính điểm vào bảng của PGA Tour.
Ai thắng PGA Championship nhiều nhất?
Walter Hagen và Jack Nicklaus cùng có năm lần vô địch. Tiger Woods thắng bốn lần (1999, 2000, 2006, 2007). Hagen giữ thành tích riêng là thắng bốn năm liên tiếp, từ 1924 đến 1927.
Ai là người châu Á đầu tiên thắng một Major golf nam?
Yang Yong-eun (Y.E. Yang) của Hàn Quốc, tại PGA Championship 2009 ở Hazeltine. Anh vượt qua Tiger Woods ở vòng cuối, thắng ba gậy. Đây cũng là lần đầu Tiger để mất một Major khi đang dẫn đầu sau ba vòng.
Nhà vô địch Major lớn tuổi nhất là ai?
Phil Mickelson, thắng PGA Championship 2021 tại Kiawah Island khi 50 tuổi. Kỷ lục trước đó thuộc về Julius Boros, cũng tại PGA Championship, năm 1968 khi 48 tuổi.