US Open là giải Major thứ ba trong năm của golf nam, do Hiệp hội Golf Hoa Kỳ (USGA) tổ chức vào giữa tháng 6, lần đầu năm 1895. Giải nổi tiếng là bài kiểm tra khắc nghiệt nhất trong bốn Major: fairway hẹp, cỏ rough dày, green cứng và nhanh, đến mức điểm par thường đủ để đứng trong nhóm đầu. Đây cũng là giải mở theo đúng nghĩa: golf thủ nghiệp dư có handicap đủ thấp có thể đi vòng loại để giành suất.
Khởi đầu khiêm tốn ở Newport, 1895
USGA được lập cuối năm 1894 để thống nhất luật chơi và tổ chức các giải toàn quốc. Mùa thu năm 1895, ngay sau giải US Amateur đầu tiên, họ tổ chức US Open tại Newport Country Club, bang Rhode Island. Sân chỉ có chín hố; người chơi đánh bốn lượt, 36 hố trong một ngày. Mười một người dự, phần lớn là golf thủ chuyên nghiệp gốc Anh và Scotland làm việc tại các câu lạc bộ Mỹ.
Người thắng là Horace Rawlins, 21 tuổi, trợ lý chuyên nghiệp ngay tại sân Newport, người Anh mới sang Mỹ chưa lâu. Trong mười mấy năm đầu, giải hầu như thuộc về người nhập cư từ Anh. Willie Anderson, gốc Scotland, thắng bốn lần (1901, 1903, 1904, 1905) và tới nay vẫn là người duy nhất thắng ba năm liên tiếp. Năm 1911, John McDermott trở thành người sinh ra ở Mỹ đầu tiên vô địch.
Francis Ouimet năm 1913: khi người Mỹ mê golf
Bước ngoặt đến năm 1913 tại The Country Club ở Brookline, bang Massachusetts. Francis Ouimet, 20 tuổi, golf thủ nghiệp dư từng làm caddie ngay tại sân này, nhà ở bên kia đường. Anh hoà điểm với hai ngôi sao Anh là Harry Vardon và Ted Ray sau 72 hố, rồi thắng trận playoff 18 hố hôm sau dưới mưa. Người vác túi gậy cho anh là cậu bé Eddie Lowery, mười tuổi.
Báo chí Mỹ đưa tin rầm rộ. Một thanh niên bình dân, nghiệp dư, đánh bại hai tay golf giỏi nhất thế giới — câu chuyện đó làm golf ở Mỹ chuyển từ môn của giới giàu sang môn đại chúng. Sử gia golf thường lấy năm 1913 làm mốc số người chơi ở Mỹ tăng vọt. Câu chuyện này về sau được nhà văn Mark Frost viết thành sách và được dựng thành phim năm 2005.
Vì sao US Open khó: triết lý chuẩn bị sân của USGA
Khác với các giải PGA Tour thường muốn có nhiều birdie để khán giả hào hứng, USGA từ lâu chọn hướng ngược lại: biến sân thành bài thi về sự chính xác và kiên nhẫn. Những đặc điểm thường thấy:
- Fairway hẹp. Đánh lệch vài mét là bóng nằm trong cỏ cao.
- Rough dày, chia tầng. Từ năm 2006 ở Winged Foot, USGA áp dụng "graduated rough": cỏ sát fairway thấp hơn, càng xa càng cao. Lệch ít phạt ít, lệch nhiều phạt nặng — công bằng hơn kiểu một lớp cỏ cao đều.
- Green cứng và rất nhanh. Bóng đánh vào green phải có độ xoáy và rơi đúng chỗ, nếu không sẽ lăn khỏi mặt green.
- Sân dài. Nhiều hố par 4 dài gần bằng par 5 ở sân bình thường.
Triết lý này nhiều lần đi quá đà. Năm 2004 ở Shinnecock Hills, green hố 7 khô cứng tới mức ban tổ chức phải tưới nước giữa vòng cuối. Năm 2018 cũng ở Shinnecock, Phil Mickelson chạy theo đánh một cú putt khi bóng đang lăn khỏi green hố 13 và nhận hai gậy phạt. Mỗi lần như vậy, USGA lại bị chỉ trích và điều chỉnh. Nhưng tinh thần chung vẫn giữ: ở US Open, điểm par là điểm tốt.
"Thảm sát ở Winged Foot" năm 1974
Một năm sau khi Johnny Miller đánh 63 ở vòng cuối tại Oakmont (1973) — vòng thấp nhất lịch sử Major lúc đó — USGA chuẩn bị Winged Foot cực khó. Hale Irwin thắng với tổng điểm cộng 7, tức hơn par bảy gậy. Nhà báo Dick Schaap viết cuốn sách về giải năm đó với tựa Massacre at Winged Foot, và cái tên ấy dính luôn với giải.
Những sân đã làm nên US Open
| Sân | Bang | Đặc điểm | Một năm đáng nhớ |
|---|---|---|---|
| Oakmont | Pennsylvania | Tổ chức nhiều lần nhất (10 lần tính tới 2025); hố cát "Church Pews" với các dải cỏ chia như hàng ghế nhà thờ; green nổi tiếng nhanh | 1962: Nicklaus thắng Palmer ở playoff, danh hiệu chuyên nghiệp đầu tiên |
| Pebble Beach | California | Sân ven vách đá Thái Bình Dương; gió biển ở các hố 7–10 và 18 | 2000: Tiger thắng cách 15 gậy |
| Pinehurst No. 2 | North Carolina | Thiết kế Donald Ross; green vòm như mai rùa, bóng dễ trượt khỏi mép | 1999: Payne Stewart thắng bằng cú putt cuối |
| Winged Foot (West) | New York | Green nhỏ, hố cát sâu bao quanh | 1974: "Thảm sát", Irwin thắng ở +7 |
| Shinnecock Hills | New York | Sân gần kiểu links của Mỹ, gió mạnh | 2004 và 2018: hai lần tranh cãi về green |
| Merion (East) | Pennsylvania | Sân ngắn, cờ hình giỏ liễu thay vì lá cờ vải | 1950: cú gậy sắt số 1 của Ben Hogan ở hố 18 |
| Torrey Pines (South) | California | Sân công cộng trên vách biển | 2008: Tiger thắng khi gãy xương chân |
USGA đã chọn một số sân làm điểm tổ chức định kỳ, trong đó Pinehurst No. 2 được công bố là "anchor site", sẽ đón giải nhiều lần trong các thập kỷ tới.
Những khoảnh khắc lớn theo dòng thời gian
- 1913: Francis Ouimet, nghiệp dư, thắng Vardon và Ray.
- 1930: Bobby Jones thắng US Open trên đường hoàn tất Grand Slam năm 1930; đó là danh hiệu US Open thứ tư của ông.
- 1950: Ben Hogan, mười sáu tháng sau tai nạn xe suýt chết, thắng ở Merion qua playoff. Bức ảnh ông đánh gậy sắt số 1 vào green hố 18 vòng thứ tư là một trong những bức ảnh thể thao nổi tiếng nhất.
- 1960: Arnold Palmer kém bảy gậy trước vòng cuối ở Cherry Hills, đánh 65 và thắng.
- 1962: Jack Nicklaus, 22 tuổi, thắng Palmer ở playoff tại Oakmont.
- 1990: Hale Irwin thắng lần thứ ba ở tuổi 45, nhà vô địch lớn tuổi nhất của giải.
- 1999: Payne Stewart thắng ở Pinehurst; bốn tháng sau ông mất trong tai nạn máy bay. Tượng ông giơ nắm tay ăn mừng đặt cạnh green hố 18 ở Pinehurst.
- 2000: Tiger Woods âm 12 tại Pebble Beach, người duy nhất dưới par, thắng cách 15 gậy — cách biệt lớn nhất lịch sử Major.
- 2008: Tiger thắng Rocco Mediate sau 18 hố playoff và một hố đột tử, khi đang bị rạn xương ống chân và tổn thương dây chằng gối. Đó là Major thứ 14 của anh.
- 2011: Rory McIlroy đạt 268, âm 16, ở Congressional — điểm tổng thấp nhất lịch sử giải.
- 2024: Bryson DeChambeau cứu par từ hố cát cách lỗ khoảng 50 mét ở hố 18 Pinehurst, thắng McIlroy một gậy.
- 2025: J.J. Spaun thắng ở Oakmont với tổng âm 1, kết thúc bằng một cú putt birdie rất dài ở hố 18, sau một vòng cuối có mưa lớn phải tạm dừng.
Vòng loại: giải "mở" đúng nghĩa nhất
Danh sách dự US Open gồm 156 người. Khoảng một nửa được miễn vòng loại nhờ thành tích: cựu vô địch trong mười năm gần nhất, nhà vô địch các Major khác, nhóm đầu bảng xếp hạng thế giới… Nửa còn lại phải đi qua hai vòng loại:
- Vòng loại địa phương: 18 hố, tổ chức ở hàng trăm sân trên khắp nước Mỹ.
- Vòng loại cuối: 36 hố trong một ngày, tổ chức ở khoảng mười điểm, chủ yếu trên đất Mỹ. Giới golf gọi ngày này là "golf's longest day" — ngày dài nhất của golf.
Điều kiện ghi danh là golf thủ chuyên nghiệp, hoặc nghiệp dư có chỉ số handicap theo quy định của USGA (hiện ở mức không quá 0,4). Mỗi năm có khoảng mười nghìn người đăng ký. Sau 36 hố thi đấu chính thức, top 60 và đồng hạng được đi tiếp.
Từ năm 2018, playoff 18 hố vào thứ Hai bị bỏ, thay bằng playoff tổng điểm hai hố ngay trong ngày Chủ nhật, còn hoà thì đánh đột tử.
Góc nhìn hôm nay: US Open dạy người chơi phong trào điều gì
US Open là giải đáng xem nhất nếu bạn muốn học cách quản lý sân — tức là chọn cú đánh nào, nhắm vào đâu, khi nào chấp nhận mất một gậy để khỏi mất ba. Vài điều quan sát được:
- Golf thủ hàng đầu thường nhắm giữa green thay vì nhắm cờ khi cờ đặt sát mép nguy hiểm.
- Khi bóng vào rough dày, họ thường đánh ra fairway bằng gậy có độ loft lớn, chấp nhận bogey, thay vì liều đánh thẳng lên green.
- Bảng điểm cuối tuần cho thấy một vòng 70 có thể giá trị hơn một vòng 66 ở giải thường.
Muốn đọc thêm: trang usopen.com lưu kết quả và câu chuyện của mọi năm giải. Bảo tàng USGA Golf Museum ở Liberty Corner, bang New Jersey, trưng bày nhiều hiện vật của giải, trong đó có cây gậy sắt số 1 của Hogan năm 1950. Lịch thi đấu: vì sân luân phiên khắp nước Mỹ, giờ phát sóng ở Việt Nam thay đổi tùy năm; với sân bờ Đông, vòng cuối kết thúc vào sáng sớm thứ Hai giờ Việt Nam, với sân bờ Tây thì muộn hơn ba tiếng.
Câu hỏi thường gặp
US Open golf tổ chức khi nào?
US Open tổ chức vào giữa tháng 6 hằng năm, vòng cuối thường rơi vào Chủ nhật Ngày của Cha ở Mỹ. Giải đấu bốn ngày, từ thứ Năm tới Chủ nhật. Sân thay đổi mỗi năm, luân phiên giữa các sân lớn ở Mỹ.
Vì sao US Open được gọi là giải khó nhất?
USGA chuẩn bị sân với fairway hẹp, cỏ rough dày, green cứng và rất nhanh, nhằm thử thách sự chính xác hơn là sức đánh xa. Điểm thắng thường chỉ quanh mức par, có năm còn trên par. Năm 1974 ở Winged Foot, nhà vô địch Hale Irwin hơn par tới bảy gậy.
Ai thắng US Open nhiều nhất?
Bốn người cùng giữ kỷ lục bốn lần vô địch: Willie Anderson, Bobby Jones, Ben Hogan và Jack Nicklaus. Hale Irwin, Tiger Woods và một số golf thủ khác có ba lần. Willie Anderson là người duy nhất thắng ba năm liên tiếp.
Người nghiệp dư có được chơi US Open không?
Có. Golf thủ nghiệp dư có chỉ số handicap đủ thấp theo quy định của USGA có thể đăng ký vòng loại địa phương và vòng loại cuối. Mỗi năm có khoảng mười nghìn người ghi danh cho khoảng một nửa trong số 156 suất dự.
Cách biệt lớn nhất lịch sử US Open là bao nhiêu?
Mười lăm gậy, do Tiger Woods lập năm 2000 tại Pebble Beach. Anh kết thúc với âm 12 và là người duy nhất dưới par cả giải. Đây cũng là cách biệt lớn nhất trong lịch sử các giải Major.