Annika Sörenstam là golf thủ Thụy Điển thắng 10 Major và 72 giải LPGA Tour, người đầu tiên đánh 59 gậy trong một vòng đấu chính thức của LPGA, và là phụ nữ đầu tiên sau gần 60 năm dự một giải PGA Tour của nam. Bà thống trị golf nữ từ giữa thập niên 1990 tới năm 2008, và đặt ra chuẩn mực mới về luyện tập, thể lực và sự nhất quán cho cả môn golf nữ.
Cô gái nhút nhát từ Stockholm
Annika Sörenstam sinh ngày 9/10/1970 ở Bro, gần Stockholm. Thuở nhỏ bà chơi nhiều môn, nhất là tennis, và chỉ chuyên tâm vào golf khi đã ở tuổi thiếu niên. Người em gái Charlotta cũng trở thành golf thủ chuyên nghiệp trên LPGA Tour.
Một chi tiết hay được kể: thời thiếu niên, Annika nhút nhát tới mức cố ý đánh hỏng cuối giải để khỏi phải lên phát biểu khi nhận cúp. Huấn luyện viên phát hiện ra và yêu cầu cả người về nhất lẫn người về nhì đều phải phát biểu. Cô gái ấy về sau trở thành một trong những vận động viên thể thao nữ nổi tiếng nhất thế giới.
Bà được đào tạo trong hệ thống đội tuyển quốc gia Thụy Điển, nơi huấn luyện viên Pia Nilsson đưa ra triết lý "54" — ý tưởng rằng một golf thủ hoàn toàn có thể birdie cả 18 hố của sân par 72 để đạt 54 gậy. Không ai làm được điều đó, nhưng mục tiêu ấy thay đổi cách cả thế hệ golf thủ Thụy Điển nghĩ về giới hạn. Sau đó bà sang Mỹ học ở Đại học Arizona và vô địch cá nhân giải đại học toàn quốc NCAA năm 1991.
Mười Major của Annika
| Giải | Năm thắng | Số lần |
|---|---|---|
| U.S. Women's Open | 1995, 1996, 2006 | 3 |
| Kraft Nabisco Championship (nay là The Chevron Championship) | 2001, 2002, 2005 | 3 |
| LPGA Championship (nay là KPMG Women's PGA Championship) | 2003, 2004, 2005 | 3 |
| Women's British Open (nay là AIG Women's Open) | 2003 | 1 |
| Tổng | 10 |
Danh hiệu LPGA đầu tiên của bà cũng là Major đầu tiên: U.S. Women's Open 1995 tại The Broadmoor, Colorado. Năm sau bà bảo vệ thành công. Với chiến thắng ở Women's British Open 2003 tại Royal Lytham, bà hoàn tất career Grand Slam. Chiếc cúp Major thứ 10, U.S. Women's Open 2006 tại Newport, đến sau trận playoff 18 hố với Pat Hurst.
Năm 2001: con số 59
Tháng 3/2001, tại giải Standard Register Ping ở Phoenix, Arizona, Annika đánh 59 gậy ở vòng hai — 13 gậy dưới par. Đó là lần đầu tiên một phụ nữ phá mốc 60 trong một giải LPGA chính thức. Vòng đấu có 13 birdie, không một bogey, trong đó có một chuỗi tám birdie liên tiếp.
Mùa 2001 bà thắng 8 giải. Năm 2002 bà thắng 11 giải LPGA, con số chỉ vài người trong lịch sử từng đạt. Năm 2005 thêm 10 giải. Trong giai đoạn 2001–2005, gần như cứ hai, ba giải bà dự lại có một giải bà thắng.
Colonial 2003: một phụ nữ ở PGA Tour
Tháng 5/2003, Annika nhận lời mời dự giải Bank of America Colonial của PGA Tour tại Fort Worth, Texas. Lần cuối một phụ nữ dự giải PGA Tour là Babe Didrikson Zaharias năm 1945. Sự kiện tạo ra cơn sốt truyền thông khắp thế giới, kèm cả tranh cãi: một vài golf thủ nam công khai phản đối việc bà tham dự.
Kết quả: trên sân par 70, bà đánh 71 và 74, tổng năm gậy trên par, trượt vòng loại bốn gậy. Ở cú phát bóng đầu tiên, trước hàng nghìn khán giả và ống kính, bóng bay thẳng giữa fairway. Thống kê cho thấy bà phát bóng chính xác và lên green khá đều; điểm yếu tuần đó nằm ở những cú gạt. Bà nói đó là trải nghiệm một lần trong đời và không lặp lại.
Nhiều người đánh giá thử nghiệm ấy theo hai hướng. Phía này cho rằng nó chứng minh khoảng cách giữa golf nam và nữ ở trình độ cao là có thật, chủ yếu ở độ dài cú đánh. Phía kia thấy nó mở ra câu chuyện về sự tôn trọng dành cho golf nữ — điều mà sau đó LPGA tận dụng để thu hút thêm khán giả.
Bí quyết của sự thống trị
Thể lực như một vận động viên
Annika là một trong những golf thủ nữ đầu tiên đưa tập thể lực nghiêm túc vào lịch hằng ngày, với bài tập sức mạnh và sức bền giống vận động viên điền kinh. Bà tăng đáng kể độ dài cú phát bóng ở tuổi gần 30, khi nhiều người đã ở bên kia đỉnh cao.
Nhất quán và kỷ luật
Bà nổi tiếng với nhịp chơi đều, quyết định nhanh, ít cảm xúc trên sân. Thống kê ổn định nhất của bà là tỷ lệ đưa bóng lên green đúng số gậy quy định, thường thuộc nhóm đầu LPGA. Bà giành giải Vare Trophy (điểm trung bình thấp nhất mùa) sáu lần.
Đối thủ xứng tầm
Thời của Annika không vắng đối thủ. Karrie Webb người Úc thắng 7 Major. Se Ri Pak của Hàn Quốc mở ra làn sóng golf nữ châu Á từ năm 1998. Về sau có Lorena Ochoa người Mexico. Chính sức ép từ những người này giữ cho Annika liên tục cải thiện. Khi bảng xếp hạng thế giới golf nữ (Rolex Rankings) ra đời tháng 2/2006, bà là người đứng số 1 đầu tiên.
Những cột mốc chính
- 1994 — Tân binh xuất sắc nhất năm của LPGA Tour.
- 1995 — Danh hiệu đầu tiên là U.S. Women's Open; lần đầu là Cầu thủ của năm.
- 2001 — Vòng 59 gậy ở Phoenix.
- 2002 — 11 danh hiệu LPGA trong một mùa.
- 2003 — Dự Colonial; hoàn tất career Grand Slam; vào Đại sảnh Danh vọng Golf Thế giới.
- 2006 — Major thứ 10; số 1 đầu tiên của bảng xếp hạng thế giới golf nữ.
- 2008 — Giải nghệ thi đấu thường xuyên khi đang ở tuổi 38.
- 2017 — Đội trưởng đội châu Âu tại Solheim Cup.
- 2021 — Trở lại thi đấu, vô địch U.S. Senior Women's Open.
Bà là Cầu thủ của năm LPGA tám lần và dự Solheim Cup — giải đồng đội nữ giữa Mỹ và châu Âu — tám lần với tư cách tuyển thủ.
Giải nghệ sớm và những việc sau đó
Năm 2008, khi vẫn thắng giải, Annika tuyên bố rời thi đấu thường xuyên để lập gia đình và tập trung kinh doanh. Nhiều người tiếc, nhưng quyết định ấy cũng giúp bà giữ hình ảnh ở đỉnh cao, tránh những năm phong độ đi xuống.
Sau đó bà xây dựng thương hiệu ANNIKA với học viện golf, công ty thiết kế sân và quỹ ANNIKA Foundation, tổ chức các giải trẻ quốc tế cho nữ. LPGA Tour có giải mang tên bà từ đầu thập niên 2020. Bà cũng làm việc trong nhiều tổ chức điều hành golf thế giới, góp phần vận động đưa golf trở lại Olympic năm 2016.
Góc nhìn hôm nay: golf nữ sau Annika
Golf nữ hôm nay có tiền thưởng cao hơn nhiều, có nhiều vận động viên châu Á ở nhóm đầu và các giải Major được truyền hình rộng hơn. Annika không làm tất cả những điều đó, nhưng giai đoạn bà thống trị chứng minh golf nữ có thể có một ngôi sao toàn cầu, đủ sức kéo người xem như các ngôi sao nam.
Bài học có lẽ nằm ở triết lý "54": đặt mục tiêu tưởng vô lý để nâng mặt bằng của chính mình. Bà không bao giờ đánh 54, nhưng đánh 59 — điều mà trước đó cũng bị coi là bất khả với golf nữ.
Ai muốn tìm hiểu thêm có thể đọc cuốn Golf Annika's Way (2004), trong đó bà kể về cách chuẩn bị và tư duy thi đấu. Xem lại vòng 59 năm 2001 hoặc tuần lễ Colonial 2003 là cách tốt để hiểu sức ép bà từng đối mặt. Và khi theo dõi giải LPGA hay các giải nữ ở châu Á ngày nay, hãy nhìn số tiền thưởng: một phần không nhỏ của nó đến từ thời kỳ golf nữ có Annika.
Câu hỏi thường gặp
Annika Sörenstam thắng bao nhiêu Major?
Annika Sörenstam thắng 10 giải Major: 3 U.S. Women's Open, 3 Kraft Nabisco Championship, 3 LPGA Championship và 1 Women's British Open. Bà hoàn tất career Grand Slam năm 2003. Tổng cộng bà có 72 danh hiệu LPGA Tour.
Ai là phụ nữ đầu tiên đánh 59 gậy?
Annika Sörenstam là người đầu tiên đánh 59 gậy trong một vòng đấu chính thức của LPGA Tour, tại giải Standard Register Ping ở Phoenix tháng 3/2001. Vòng đấu đó 13 gậy dưới par, không có bogey nào.
Annika Sörenstam có từng chơi giải PGA Tour của nam không?
Có. Tháng 5/2003, bà dự giải Bank of America Colonial ở Texas theo lời mời, là phụ nữ đầu tiên dự giải PGA Tour kể từ Babe Zaharias năm 1945. Bà đánh 71 và 74, trượt vòng loại bốn gậy.
Vì sao Annika Sörenstam giải nghệ sớm?
Năm 2008, ở tuổi 38 và vẫn đang thắng giải, bà rời thi đấu thường xuyên để dành thời gian cho gia đình và công việc kinh doanh, gồm học viện, thiết kế sân và quỹ phát triển golf trẻ. Năm 2021 bà trở lại thi đấu và thắng U.S. Senior Women's Open.
Triết lý 54 trong golf là gì?
Đó là ý tưởng của huấn luyện viên Pia Nilsson trong đội tuyển Thụy Điển: trên sân par 72, về lý thuyết có thể birdie cả 18 hố để đạt 54 gậy. Mục tiêu này nhằm phá giới hạn tâm lý, khuyến khích golf thủ nghĩ mỗi hố đều có thể birdie.