Arnold Palmer (1929–2016) thắng 7 giải Major và 62 giải PGA Tour, nhưng ông được gọi là "The King" vì một lý do khác: ông là người đưa golf ra khỏi câu lạc bộ khép kín để đến với khán giả truyền hình đại chúng ở Mỹ. Đám đông theo ông khắp sân được gọi là "Arnie's Army" (Đội quân của Arnie), và mô hình kinh doanh thể thao mà ông cùng người quản lý dựng nên vẫn còn được dùng tới hôm nay.
Con trai người giữ sân ở Latrobe
Arnold Daniel Palmer sinh ngày 10/9/1929 ở Latrobe, một thị trấn công nghiệp thép ở bang Pennsylvania. Cha ông, Milfred "Deacon" Palmer, là người chăm sóc sân rồi sau là huấn luyện viên golf của Latrobe Country Club. Gia đình không giàu; Arnold lớn lên giữa máy cắt cỏ và kho dụng cụ chứ không phải trong phòng hội viên. Theo lời ông kể lại nhiều lần, cha ông dặn phải đánh thật mạnh trước, chuyện chính xác tính sau — và lối chơi tấn công ấy theo ông suốt sự nghiệp.
Ông học ở Đại học Wake Forest, ngắt quãng ba năm phục vụ trong Lực lượng Tuần duyên Mỹ, rồi thắng giải U.S. Amateur năm 1954. Vài tháng sau ông chuyển chuyên nghiệp.
Bảy Major trong bảy năm
| Năm | Giải | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1958 | The Masters | Áo khoác xanh đầu tiên |
| 1960 | The Masters | Birdie hai hố cuối, thắng một gậy |
| 1960 | U.S. Open (Cherry Hills) | Từ chỗ kém bảy gậy, đánh 65 vòng cuối |
| 1961 | The Open (Royal Birkdale) | Major đầu tiên ngoài nước Mỹ |
| 1962 | The Masters | Thắng playoff ba người |
| 1962 | The Open (Royal Troon) | Bảo vệ thành công chức vô địch |
| 1964 | The Masters | Major cuối cùng, thắng sáu gậy |
Palmer là người đầu tiên thắng The Masters bốn lần. Điều thiếu duy nhất là PGA Championship: ông về nhì ba lần nhưng không bao giờ thắng, nên chưa bao giờ hoàn tất career Grand Slam. Ông thường nói đó là nỗi tiếc lớn của mình.
Cherry Hills 1960: trận làm nên huyền thoại
Trước vòng cuối U.S. Open 1960 ở Denver, Palmer kém người dẫn đầu bảy gậy, đứng sau hơn chục người. Câu chuyện được kể lại nhiều nhất là ông hỏi một nhà báo rằng nếu đánh 65 thì sao; nhà báo đáp 65 cũng chẳng làm được gì. Palmer ra sân, đánh bóng lên green hố 1 par 4 ngay từ cú phát bóng, birdie sáu trong bảy hố đầu, kết thúc vòng 65 và thắng hai gậy. Người về nhì là cậu nghiệp dư 20 tuổi tên Jack Nicklaus; trong nhóm cũng có Ben Hogan 47 tuổi. Ba thế hệ golf Mỹ có mặt trên cùng một bảng điểm.
Chi tiết đoạn hội thoại với nhà báo có nhiều dị bản, nhưng vòng 65 và cú lên green hố đầu thì được ghi nhận đầy đủ.
"Arnie's Army" và golf trên truyền hình
Palmer xuất hiện đúng lúc truyền hình Mỹ bắt đầu phát sóng golf trực tiếp. Ông là người hợp với ống kính: vai rộng, quần hay tụt nên phải kéo lên, điếu thuốc trên môi, nét mặt thể hiện mọi cảm xúc. Ông đánh mạo hiểm, khi thắng thì ngoạn mục, khi thua cũng ngoạn mục. Người xem không cần hiểu luật vẫn thấy hồi hộp.
Tên gọi "Arnie's Army" bắt nguồn từ Augusta cuối thập niên 1950. Theo cách kể phổ biến, binh sĩ từ trại quân sự Camp Gordon gần đó được vào xem miễn phí, và họ theo Palmer từng hố. Một tấm bảng tay ai đó giơ lên, rồi báo chí dùng mãi thành tên. Từ đó, đám đông theo Palmer trở thành hiện tượng ở mọi giải ông dự.
Ông cũng có tiếng là ký tặng bằng chữ viết rõ ràng, chậm rãi. Quan niệm của ông là một chữ ký không đọc được là thiếu tôn trọng người xin. Hàng chục năm sau, nhiều golf thủ trẻ vẫn kể được dặn đúng câu ấy.
Cái bắt tay với Mark McCormack: mô hình tiếp thị thể thao
Năm 1960, Palmer và luật sư trẻ Mark McCormack thoả thuận hợp tác chỉ bằng một cái bắt tay. McCormack lo hợp đồng quảng cáo, các trận biểu diễn, sản phẩm mang tên Palmer. Từ đó ra đời công ty International Management Group (IMG), về sau thành một trong những công ty quản lý thể thao lớn nhất thế giới.
Ý tưởng nghe bây giờ thì bình thường: tên và hình ảnh vận động viên là tài sản có thể khai thác ngoài sân đấu. Nhưng ở thập niên 1960 đó là chuyện mới. Palmer là một trong những vận động viên đầu tiên kiếm từ quảng cáo nhiều hơn hẳn tiền thưởng. Suốt nhiều năm, các bảng xếp hạng thu nhập vẫn xếp ông vào nhóm vận động viên có thu nhập cao nhất, dù ông đã thôi thi đấu đỉnh cao từ lâu.
Đồ uống pha nửa trà đá nửa nước chanh mà ông hay gọi được đặt luôn tên "Arnold Palmer", và đến nay vẫn được bán đóng chai trong cửa hàng ở Mỹ.
Palmer cứu The Open cho người Mỹ
Thập niên 1950, golf thủ Mỹ hàng đầu thường bỏ qua The Open: đi tàu biển sang Anh tốn kém, tiền thưởng thấp, sân links lạ. Năm 1960, Palmer quyết định sang St Andrews dự giải kỷ niệm 100 năm The Open, với hy vọng thắng cả bốn Major trong năm. Ông về nhì sau Kel Nagle người Úc, kém một gậy.
Ông quay lại và thắng hai năm liền, 1961 và 1962. Quan trọng hơn, sự hiện diện của ông kéo theo các ngôi sao Mỹ khác. The Open lấy lại vị thế giải đấu quốc tế. Giới golf Anh vẫn nhắc ông như người đã giúp The Open sống lại sau Thế chiến.
Chính Palmer cũng góp phần định hình khái niệm "Grand Slam hiện đại". Trên chuyến bay sang Anh năm 1960, ông và nhà báo Bob Drum bàn chuyện nếu thắng cả The Masters, U.S. Open, The Open và PGA Championship trong một năm thì đó là Grand Slam. Cách gọi này dần được dùng rộng rãi.
Những thất bại cũng làm nên ông
Lối chơi tấn công có cái giá của nó. U.S. Open 1966 ở Olympic Club, San Francisco, Palmer dẫn bảy gậy khi còn chín hố. Ông cố đánh để phá kỷ lục điểm của Ben Hogan thay vì giữ an toàn, Billy Casper đuổi kịp và thắng trong trận playoff hôm sau. Đây là một trong những cú sụp đổ nổi tiếng nhất lịch sử Major.
Điều lạ là những thất bại như thế không làm người hâm mộ quay lưng. Họ thích ông vì ông không đánh kiểu tính toán. Từ sau 1964, Palmer không còn thắng Major, nhưng vẫn thắng nhiều giải thường và là gương mặt lớn nhất của golf cho tới khi Nicklaus thay thế trên bảng thành tích — chứ chưa bao giờ trong lòng khán giả.
Ngoài sân: Bay Hill, bệnh viện và bầu trời
- Bay Hill ở Orlando, Florida: Palmer mua lại câu lạc bộ, nơi tổ chức giải Arnold Palmer Invitational của PGA Tour hằng năm.
- Thiết kế sân: công ty Arnold Palmer Design tham gia thiết kế hàng trăm sân trên thế giới.
- Bệnh viện: Arnold Palmer Hospital for Children ở Orlando mang tên ông, sau những năm ông vận động quyên góp.
- Phi công: Palmer có bằng lái máy bay và tự lái phản lực riêng đi dự giải trong nhiều thập niên. Sân bay khu vực ở Latrobe được đặt tên ông.
- Golf Channel: ông là một trong những người đồng sáng lập kênh truyền hình chuyên về golf, lên sóng năm 1995.
Từ năm 2007, ông làm người phát bóng mở màn danh dự ở The Masters, sau này cùng Jack Nicklaus và Gary Player. Ông mất ngày 25/9/2016 ở Pittsburgh, thọ 87 tuổi, chỉ vài ngày trước Ryder Cup ở Hazeltine. Tuần đó, chiếc túi gậy của ông được đặt ở tee hố 1 trong lễ khai mạc.
Góc nhìn hôm nay: vì sao vẫn nhắc Palmer
Nhìn bằng con số, Palmer xếp sau Nicklaus, Woods, Hogan và vài người khác. Nhưng câu hỏi "ai làm golf trở nên phổ biến" thì gần như ai cũng trả lời là ông. Mọi golf thủ hiện đại có hợp đồng tài trợ lớn, có thương hiệu cá nhân, có đám đông theo chân, đều đi trên con đường ông mở.
Người muốn tìm hiểu thêm có thể đọc tự truyện A Golfer's Life (1999, viết cùng James Dodson). Ở Latrobe có Arnold Palmer Pavilion trong khuôn viên trường Saint Vincent College, trưng bày kỷ vật. Ở Augusta, gần hố 16 có đài phun nước tưởng niệm ông. Và khi xem một giải PGA Tour, để ý cảnh người chơi dừng lại ký tặng cho trẻ em bên dây chắn: đó là một nghi thức mà Palmer đã biến thành bình thường.
Câu hỏi thường gặp
Arnold Palmer thắng bao nhiêu Major?
Arnold Palmer thắng 7 giải Major: The Masters 1958, 1960, 1962, 1964; U.S. Open 1960 và The Open 1961, 1962. Ông chưa bao giờ thắng PGA Championship nên không hoàn tất được career Grand Slam, dù về nhì giải này ba lần.
Arnie's Army là gì?
Arnie's Army là tên gọi đám đông khán giả theo chân Arnold Palmer trên sân, xuất hiện ở Augusta cuối thập niên 1950. Theo cách kể phổ biến, ban đầu có nhiều binh sĩ từ trại Camp Gordon gần đó được vào xem miễn phí. Về sau tên gọi chỉ chung lượng người hâm mộ đông đảo của ông.
Vì sao Arnold Palmer được gọi là The King?
Ông được gọi là "The King" vì sức hút với khán giả hơn là số danh hiệu. Palmer là ngôi sao golf đầu tiên của thời truyền hình, kéo người xem đại chúng đến với môn chơi và mở ra mô hình tiếp thị vận động viên cùng Mark McCormack.
Đồ uống Arnold Palmer là gì?
Đó là thức uống pha nửa trà đá, nửa nước chanh, món Palmer hay gọi. Người phục vụ và khách quen dần gọi theo tên ông. Ngày nay nó được bán đóng chai ở Mỹ dưới thương hiệu mang tên Arnold Palmer.
Arnold Palmer mất năm nào?
Arnold Palmer mất ngày 25/9/2016 tại Pittsburgh, bang Pennsylvania, thọ 87 tuổi. Ông qua đời vài ngày trước Ryder Cup 2016, và giải đấu năm đó dành nhiều nghi thức tưởng niệm ông.