Jack Nicklaus và 18 danh hiệu Major: kỷ lục của Gấu Vàng

Jack Nicklaus thắng 18 giải Major chuyên nghiệp trong 25 năm, từ U.S. Open 1962 đến The Masters 1986, và đến nay đó vẫn là kỷ lục của golf nam. Ông còn về nhì Major 19 lần — con số cho thấy suốt một phần tư thế kỷ, gần như giải lớn nào ông cũng là người phải đánh bại. Biệt danh "Gấu Vàng" (Golden Bear) gắn với ông từ thập niên 1960.

Cậu bé Ohio và hai chức vô địch nghiệp dư

Jack William Nicklaus sinh ngày 21/1/1940 ở Columbus, bang Ohio. Cha ông, Charlie Nicklaus, là dược sĩ và hội viên câu lạc bộ Scioto Country Club. Jack bắt đầu chơi khoảng 10 tuổi, học với huấn luyện viên Jack Grout của Scioto — người thầy duy nhất mà ông gắn bó gần như suốt đời.

Ông học ở Đại học Ohio State và thắng giải U.S. Amateur hai lần, năm 1959 và 1961. Năm 1960, khi vẫn còn là nghiệp dư, ông về nhì U.S. Open tại Cherry Hills, chỉ kém Arnold Palmer hai gậy. Cái tên Nicklaus được giới golf chú ý từ đó.

Oakmont 1962: lật đổ "vua" trên sân nhà của vua

Nicklaus chuyển chuyên nghiệp cuối năm 1961. Danh hiệu chuyên nghiệp đầu tiên của ông lại là một Major: U.S. Open 1962 ở Oakmont, Pennsylvania. Ông hoà Arnold Palmer sau 72 hố và thắng trong vòng playoff 18 hố hôm sau, 71 gậy so với 74.

Oakmont chỉ cách quê Palmer ở Latrobe chừng một giờ xe. Đám đông "Arnie's Army" đứng kín hai bên đường bóng, và không phải ai cũng tử tế với chàng trai 22 tuổi, người to lớn, tóc húi cua, ít nói. Chiến thắng ấy mở đầu một cuộc đối đầu kéo dài cả thập niên, đồng thời đặt Nicklaus vào vai "kẻ phản diện" một thời gian trước khi khán giả thật sự yêu mến ông.

18 Major: bảng tổng hợp

Một vài điểm đáng để ý trong bảng này:

• Sáu áo khoác xanh ở Augusta — nhiều nhất lịch sử The Masters. Ông cũng là người đầu tiên thắng giải này hai năm liền (1965, 1966).
• Grand Slam ba lần: ông thắng mỗi Major ít nhất ba lần. Lần đầu hoàn tất đủ bốn Major là năm 1966 tại Muirfield, khi ông 26 tuổi.
• Năm 1980 ông 40 tuổi, bị coi là đã hết thời sau một mùa 1979 tệ hại, rồi thắng cả U.S. Open lẫn PGA Championship trong cùng một năm.
• Nếu tính thêm hai chức U.S. Amateur — như cách nhiều người thời đó vẫn tính — tổng số "Major" của ông là 20. Cách đếm hiện đại chỉ tính bốn giải chuyên nghiệp nên con số chuẩn là 18.

Những trận đấu đi vào lịch sử

"Duel in the Sun" — Turnberry 1977

The Open 1977 ở Turnberry, Scotland, là cuộc đấu tay đôi giữa Nicklaus và Tom Watson. Hai người bỏ phần còn lại của sân rất xa. Vòng ba cả hai đánh 65; vòng cuối Watson đánh 65, Nicklaus 66. Watson thắng một gậy, người về thứ ba Hubert Green kém Nicklaus tới mười gậy. Trận đấu nổi tiếng không chỉ vì chất lượng mà vì cái kết: Nicklaus đưa bóng vào lỗ ở hố cuối dù đã biết thua, rồi khoác vai Watson rời green. Báo chí đặt tên trận này là "Duel in the Sun" (Cuộc đấu dưới nắng), vì tuần đó Scotland nắng nóng hiếm thấy.

Cú nhường gạt ở Ryder Cup 1969

Ryder Cup 1969 tại Royal Birkdale, Anh, đi tới trận đơn cuối cùng giữa Nicklaus và Tony Jacklin. Hai người hoà khi lên green hố 18. Nicklaus đưa bóng vào lỗ, còn Jacklin có cú gạt khoảng 60 cm để giữ trận hoà. Nicklaus nhặt viên bóng của Jacklin lên — tức là nhường luôn cú gạt đó. Tổng tỷ số toàn giải hoà 16–16; Mỹ giữ cúp vì là đương kim vô địch, nhưng không ai thua. Hành động này về sau được nhắc như biểu tượng tinh thần thể thao của Ryder Cup. Năm 2006, hai người cùng thiết kế một sân golf ở Florida mang tên "The Concession" để kỷ niệm.

The Masters 1986: Gấu Vàng gầm lần cuối

Năm 1986, Nicklaus 46 tuổi, sáu năm không thắng Major, báo chí gọi ông là "đã xong". Ông bước vào vòng cuối ở Augusta kém người dẫn đầu Greg Norman bốn gậy, phía trên còn cả Seve Ballesteros, Tom Kite và nhiều tên tuổi khác. Ông đánh 30 gậy cho chín hố sau, eagle hố 15, birdie hố 16, 17, kết thúc vòng 65 và thắng một gậy. Người con trai Jackie làm caddie cho ông tuần đó. Ông trở thành nhà vô địch The Masters lớn tuổi nhất, kỷ lục vẫn còn đứng.

Bí quyết của sự bền bỉ

Nicklaus không phải người đánh đẹp nhất thời của mình — nhiều người cho rằng Ben Hogan trước đó hay Tom Weiskopf cùng thời có cú đánh đẹp mắt hơn. Điều ông giỏi hơn tất cả là quản lý một vòng golf. Ông nổi tiếng chơi thận trọng ở những chỗ cần thận trọng, chấp nhận par, đợi đối thủ mắc lỗi trước. Ông cũng là một trong những golf thủ đầu tiên tự đo khoảng cách từng mốc trên sân trong buổi tập — việc ngày nay caddie nào cũng làm.

Một yếu tố nữa là lịch thi đấu. Nicklaus chủ động chơi ít giải hơn đồng nghiệp, ưu tiên gia đình và dồn sức cho bốn Major mỗi năm. Ông từng nói rõ ràng mục tiêu của mình là các giải lớn — và cách chuẩn bị ấy giải thích vì sao tỷ lệ về nhì, về ba của ông ở Major cao đến vậy. Tổng cộng ông có 73 danh hiệu PGA Tour, đứng thứ ba lịch sử sau Sam Snead và Tiger Woods.

Bộ ba "Big Three" và golf trên truyền hình

Thập niên 1960, Nicklaus cùng Arnold Palmer và Gary Player tạo thành "Big Three" (Bộ ba lớn). Doanh nhân Mark McCormack — người quản lý cả ba — dựng một chương trình truyền hình riêng cho họ thi đấu với nhau. Mỗi người một vẻ: Palmer cuốn hút, Player bền bỉ, Nicklaus chuẩn xác. Cả ba cộng lại 34 Major (Palmer 7, Player 9, Nicklaus 18), và cùng nhau họ biến golf thành môn thể thao có lượng người xem lớn ở Mỹ.

Từ năm 2012, cả ba cùng góp mặt trong lễ phát bóng mở màn (honorary starter) của The Masters vào sáng thứ Năm. Sau khi Palmer qua đời năm 2016, Nicklaus và Player tiếp tục vai trò ấy, rồi Tom Watson tham gia từ năm 2022.

Nicklaus kiến trúc sư và Muirfield Village

Song song với thi đấu, Nicklaus làm thiết kế sân từ cuối thập niên 1960. Công ty Nicklaus Design của ông và gia đình đã tham gia thiết kế hàng trăm sân golf ở nhiều chục quốc gia, trong đó có các sân ở châu Á. Phong cách thường được nhận xét là ưu tiên những cú đánh bổng cao vào green — đúng kiểu ông thích chơi.

Tác phẩm gắn bó nhất là Muirfield Village ở Dublin, Ohio, gần quê nhà, mở năm 1974. Từ năm 1976, nơi đây tổ chức giải Memorial Tournament do chính ông lập ra, đến nay vẫn là một trong những giải danh giá của PGA Tour. Muirfield Village cũng là nơi đội châu Âu lần đầu thắng Ryder Cup trên đất Mỹ năm 1987.

Góc nhìn hôm nay: con số 18 có còn bị phá?

Trong một thời gian dài, câu hỏi lớn nhất của golf là Tiger Woods có vượt được 18 Major không. Tiger dừng ở 15 và nhiều khả năng không thêm nữa. Trong số golf thủ đang thi đấu tính tới năm 2026, chưa ai ở gần mức hai chữ số. Với độ dày cạnh tranh hiện nay, 18 Major của Nicklaus có thể là kỷ lục khó chạm nhất của golf nam.

Ai muốn tìm hiểu thêm có thể đọc cuốn tự truyện Jack Nicklaus: My Story (viết cùng Ken Bowden), trong đó ông kể chi tiết từng Major. Ở Columbus có Jack Nicklaus Museum đặt trong khuôn viên Đại học Ohio State, trưng bày cúp, gậy và kỷ vật. Còn nếu xem lại một trận duy nhất, hãy chọn vòng cuối The Masters 1986: nó cho thấy tại sao trong golf, kinh nghiệm và cái đầu lạnh có thể thắng sức trẻ.

Nicklaus cũng nổi tiếng vì cách thua đẹp. Ông thường là người đầu tiên chờ ở green để bắt tay người vừa đánh bại mình. Mười chín lần về nhì Major đồng nghĩa với mười chín lần như thế — và nhiều người cho rằng đó cũng là một phần của di sản, không kém 18 chiếc cúp.