Gary Player là golf thủ Nam Phi thắng 9 giải Major trải dài gần 20 năm, từ The Open 1959 tới The Masters 1978, và là người đầu tiên không phải người Mỹ hoàn tất career Grand Slam. Ông được gọi là người bền bỉ nhất của golf vì ba lẽ: chơi The Masters 52 lần — kỷ lục — thắng Major ở cả tuổi 23 lẫn tuổi 42, và theo đuổi chế độ tập luyện, ăn uống nghiêm ngặt từ thời chưa ai trong giới golf làm vậy.
Cậu bé Johannesburg nhỏ con
Gary Player sinh ngày 1/11/1935 ở Johannesburg. Cha ông làm việc trong các mỏ vàng. Mẹ ông mất vì ung thư khi ông mới 8 tuổi, một mất mát mà ông vẫn nhắc tới trong các cuộc phỏng vấn khi đã ngoài 80. Ông chuyển chuyên nghiệp năm 1953, khi 17 tuổi.
Player chỉ cao chừng 1m68, nhỏ con so với đối thủ Mỹ cùng thời. Để bù lại, từ thập niên 1950 ông tập tạ, chống đẩy, chạy bộ — trong khi nhiều người cùng nghề tin rằng cơ bắp sẽ làm cú đánh cứng đi. Ông cũng sớm chú ý tới chế độ ăn, tránh rượu và đồ ăn chế biến sẵn. Những điều ngày nay hiển nhiên thì khi đó khiến ông bị coi là người lập dị.
Năm 1957 ông cưới bà Vivienne Verwey, em gái của golf thủ chuyên nghiệp Bobby Verwey. Hai người có sáu con và bên nhau tới khi bà mất năm 2021.
Chín Major trong ba thập niên
| Năm | Giải | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1959 | The Open (Muirfield) | Major đầu tiên, khi 23 tuổi |
| 1961 | The Masters | Người không phải người Mỹ đầu tiên mặc áo khoác xanh |
| 1962 | PGA Championship | Tại Aronimink, Pennsylvania |
| 1965 | U.S. Open (Bellerive) | Hoàn tất career Grand Slam ở tuổi 29 |
| 1968 | The Open (Carnoustie) | Thắng hai gậy trước Jack Nicklaus và Bob Charles |
| 1972 | PGA Championship | Tại Oakland Hills, Michigan |
| 1974 | The Masters | Năm thắng hai Major |
| 1974 | The Open (Royal Lytham) | Thắng bốn gậy |
| 1978 | The Masters | Vòng cuối 64, lội ngược dòng từ bảy gậy khi 42 tuổi |
Khoảng cách 19 năm giữa Major đầu và Major cuối là một trong những quãng dài nhất lịch sử. Player cũng là một trong số ít người thắng The Open trong ba thập niên khác nhau (1950, 1960, 1970).
Bellerive 1965: người thứ ba hoàn tất Grand Slam
Trước Player, chỉ Gene Sarazen và Ben Hogan thắng đủ bốn Major hiện đại. Khi thắng U.S. Open 1965 sau playoff với Kel Nagle người Úc, Player trở thành người thứ ba, và là người đầu tiên không mang quốc tịch Mỹ. Ông tặng lại toàn bộ tiền thưởng của giải: một phần cho quỹ nghiên cứu ung thư — căn bệnh đã cướp mẹ ông — và phần lớn cho quỹ phát triển golf trẻ của USGA. Từ đó đến nay mới chỉ có thêm Jack Nicklaus và Tiger Woods hoàn tất career Grand Slam.
Augusta 1978: tuổi 42
Vào vòng cuối The Masters 1978, Player kém người dẫn đầu bảy gậy, phía trên còn Tom Watson, Hubert Green, Rod Funseth và nhiều người khác. Ông đánh 30 gậy cho chín hố sau, birdie bảy trong mười hố cuối, kết thúc vòng 64 và thắng một gậy. Ông 42 tuổi, khi đó là nhà vô địch The Masters lớn tuổi nhất — kỷ lục mà Nicklaus phá tám năm sau. Một người được ông dìu dắt trong vòng đấu hôm ấy, Seve Ballesteros, sẽ mặc áo khoác xanh hai năm sau.
"Hiệp sĩ đen" và thói quen kỳ lạ
Player nổi tiếng với trang phục đen từ đầu đến chân, nên có biệt danh "The Black Knight" (Hiệp sĩ đen). Ông giải thích rằng màu đen giúp ông cảm thấy mạnh mẽ, giữ ấm và thu năng lượng mặt trời — một niềm tin cá nhân hơn là khoa học, nhưng nó trở thành thương hiệu.
Ông cũng gắn với câu "Càng tập nhiều, tôi càng gặp may". Player kể lại nhiều lần rằng mình nói câu ấy với một khán giả sau khi đánh bóng từ bẫy cát vào lỗ liên tiếp. Tuy nhiên, những câu tương tự đã xuất hiện từ trước, gắn với vài người khác, nên nguồn gốc câu nói vẫn còn tranh cãi.
Ở tuổi 77, ông chụp ảnh khoả thân nghệ thuật cho số báo chuyên về cơ thể vận động viên của ESPN The Magazine năm 2013, để chứng minh rằng tập luyện và ăn uống đúng có thể giữ thể lực tới tuổi già. Đó là điều ông rao giảng suốt sáu thập niên.
Người đi nhiều nhất của làng golf
Thời của Player, đi thi đấu từ Nam Phi sang Mỹ hay Anh là chặng bay dài nhiều chục giờ, qua nhiều điểm dừng. Ông vẫn đi đều đặn suốt nhiều thập niên, thi đấu ở cả sáu châu lục. Con số hay được dẫn là ông đã bay hơn 15 triệu dặm (khoảng 24 triệu km) trong đời — một thống kê do chính phía ông đưa ra và được báo chí trích lại, khó kiểm chứng chính xác nhưng không ai nghi ngờ là rất lớn.
Tổng số danh hiệu chuyên nghiệp của ông trên toàn thế giới thường được dẫn là hơn 160, gồm 24 giải PGA Tour, 13 lần vô địch Nam Phi mở rộng và 7 lần vô địch Úc mở rộng. Cách đếm này gộp nhiều giải nhỏ nên các nguồn có chênh lệch.
Bền bỉ: những con số dài nhất
- 52 lần dự The Masters (1957–2009) — nhiều nhất lịch sử giải.
- 23 lần liên tiếp vượt vòng loại ở The Masters (1959–1982), kỷ lục mà Fred Couples sau này cân bằng.
- 9 Major dành cho người cao tuổi: các giải senior major ở Mỹ và giải Senior British Open, sau khi ông bước sang tuổi 50.
- Làm người phát bóng mở màn danh dự ở The Masters từ năm 2012, cùng Palmer và Nicklaus, và vẫn tiếp tục khi đã ngoài 85 tuổi.
Một góc phức tạp: Nam Phi thời apartheid
Không thể nói đủ về Player mà bỏ qua bối cảnh. Ông thi đấu trong thời Nam Phi áp dụng chính sách phân biệt chủng tộc, và có lúc phát biểu bênh vực chính phủ nước mình. Năm 1969 tại PGA Championship ở Dayton, Ohio, ông bị những người biểu tình phản đối chế độ apartheid gây rối ngay trên sân.
Về sau quan điểm của ông thay đổi. Năm 1971, ông mời Lee Elder — golf thủ da đen người Mỹ — sang thi đấu tại Nam Phi, trong một giải có khán giả không bị phân chia theo màu da. Player nói nhiều lần rằng ông đã sai khi còn trẻ. Người đọc có thể nhìn câu chuyện này như một phần của lịch sử golf và thể thao thế kỷ 20, khi các vận động viên không đứng ngoài được thời cuộc.
Góc nhìn hôm nay: sân golf và di sản
Công ty Gary Player Design đã tham gia thiết kế hàng trăm sân ở nhiều quốc gia. Nổi tiếng nhất là Gary Player Country Club ở Sun City, Nam Phi, nơi tổ chức giải Nedbank Golf Challenge — giải mà người Nam Phi gọi vui là "Major của châu Phi". Player cũng điều hành trang trại nuôi ngựa đua ở Nam Phi và lập quỹ Player Foundation hỗ trợ giáo dục cho trẻ em nghèo.
Ông vào Đại sảnh Danh vọng Golf Thế giới năm 1974. Ngày nay Đại sảnh đặt tại Pinehurst, North Carolina, sau khi rời St. Augustine, Florida năm 2024.
Bài học dễ thấy nhất từ Player là về thể lực: nhiều golf thủ chuyên nghiệp ngày nay — với huấn luyện viên thể chất, chuyên gia dinh dưỡng riêng — đang làm đúng điều ông làm một mình từ 70 năm trước. Với người chơi phong trào, đặc biệt người lớn tuổi, ông là bằng chứng sống rằng golf có thể chơi tốt đến rất lâu nếu chịu giữ gìn cơ thể. Muốn nghe chính ông kể, có thể tìm các cuốn sách ông viết về thể lực và tâm lý thi đấu, hoặc xem lại vòng cuối The Masters 1978.
Câu hỏi thường gặp
Gary Player thắng bao nhiêu Major?
Gary Player thắng 9 Major: 3 The Masters (1961, 1974, 1978), 1 U.S. Open (1965), 3 The Open (1959, 1968, 1974) và 2 PGA Championship (1962, 1972). Ông còn thắng 9 Major dành cho người cao tuổi sau tuổi 50.
Vì sao Gary Player được gọi là Hiệp sĩ đen?
Ông thường mặc trang phục màu đen từ đầu đến chân khi thi đấu, tin rằng màu đen giúp mình mạnh mẽ và giữ ấm. Biệt danh "The Black Knight" xuất phát từ đó và trở thành thương hiệu cá nhân của ông.
Gary Player có phải người đầu tiên không phải người Mỹ thắng The Masters?
Đúng. Năm 1961, Gary Player trở thành người đầu tiên không phải người Mỹ thắng The Masters. Ông thắng thêm hai lần năm 1974 và 1978. Bốn năm sau lần đầu, ông cũng là người đầu tiên không phải người Mỹ hoàn tất career Grand Slam.
Gary Player dự The Masters bao nhiêu lần?
Gary Player dự The Masters 52 lần, từ 1957 đến 2009, nhiều nhất lịch sử giải. Ông còn giữ kỷ lục 23 lần liên tiếp vượt vòng loại (1959–1982), sau này được Fred Couples cân bằng.
Câu "càng tập càng may" có phải của Gary Player?
Gary Player thường kể mình nói câu này khi đánh bóng từ bẫy cát vào lỗ liên tiếp. Tuy nhiên những câu tương tự đã được ghi nhận trước đó, gắn với vài người khác, nên nguồn gốc chính xác vẫn còn tranh cãi.