Làm việc cùng caddie golf: caddie được làm gì, người chơi cần dặn gì

Làm việc cùng caddie đúng cách là nói rõ trình độ và khoảng cách thật của mình ngay từ đầu, hỏi ý kiến nhưng tự chịu trách nhiệm về quyết định, và đối xử tôn trọng như với một đồng nghiệp. Ở sân Việt Nam, gần như mỗi người chơi có một caddie riêng, nên quan hệ này ảnh hưởng trực tiếp tới cả vòng golf. Luật Golf còn quy định người chơi chịu phạt cho lỗi của caddie mình, nên hiểu caddie được và không được làm gì cũng là chuyện điểm số.

Caddie ở sân Việt Nam khác gì ở nơi khác

Ở Mỹ và châu Âu, phần lớn người chơi nghiệp dư tự kéo xe đẩy hoặc tự lái xe điện, caddie chỉ có ở một số câu lạc bộ cao cấp hoặc khi đi thi đấu. Ở Việt Nam, cũng như nhiều nước châu Á khác, hình mẫu phổ biến là mỗi người chơi một caddie, caddie đi bộ hoặc đứng sau xe, mang gậy, đo khoảng cách, tìm bóng, đọc green.

Caddie ở sân Việt Nam phần đông là nữ, nhiều người gắn bó với một sân trong nhiều năm, thuộc từng hố, từng dốc green. Họ là nhân viên do sân tuyển và đào tạo, thường được học luật golf cơ bản, cách chăm sóc sân và cách phục vụ khách. Ở các sân đón nhiều khách quốc tế, không ít caddie giao tiếp được tiếng Anh hoặc tiếng Hàn ở mức sân golf.

Phí caddie thường nằm trong gói giá của sân hoặc tính riêng theo quy định từng sân. Tiền boa là khoản riêng, được bàn trong một bài khác của danh mục này.

Caddie được và không được làm gì theo Luật Golf

Luật Golf (Điều 10.3) cho phép mỗi người chơi có một caddie tại một thời điểm. Caddie được giúp rất nhiều việc, nhưng có giới hạn rõ ràng.

Điều quan trọng nhất cần nhớ là Điều 10.3c: người chơi chịu trách nhiệm cho hành động của caddie mình. Nếu caddie vô tình chạm bóng khiến bóng di chuyển, hay đặt bóng sai chỗ, người chơi là người nhận gậy phạt. Vì vậy, trong vòng giải, nên dặn caddie thói quen của mình: có muốn caddie nhấc bóng trên green không, có muốn caddie chỉ hướng không.

Một điều luật khác cũng liên quan: người chơi chỉ được hỏi ý kiến chuyên môn (advice) từ caddie của mình hoặc đồng đội cùng bên (Điều 10.2a). Hỏi caddie của người khác "anh ấy dùng gậy số mấy?" trong giải đấu là vi phạm. Thông tin chung như khoảng cách hay vị trí cờ thì không tính là advice.

Năm phút đầu: chuẩn bị quan trọng nhất

Phần lớn rắc rối giữa người chơi và caddie đến từ việc không ai nói gì ở hố 1. Trước khi phát bóng, dành vài phút:

1. Chào và hỏi tên. Gọi caddie bằng tên suốt vòng thay vì "em ơi" chung chung.
2. Nói thật trình độ. "Tôi mới chơi, thường đánh khoảng 100 điểm" giúp caddie gợi ý đúng hướng an toàn thay vì hướng của người chơi giỏi.
3. Cho biết khoảng cách thật của từng gậy. Không phải khoảng cách của cú tốt nhất đời, mà khoảng cách trung bình. Caddie tính toán dựa trên con số này.
4. Cùng đếm gậy trong túi. Luật cho tối đa 14 gậy (Điều 4.1b). Đếm ở đầu vòng và cuối vòng giúp tránh tranh cãi khi thất lạc gậy.
5. Nói rõ mình muốn gì. Có người muốn caddie đọc green kỹ, có người chỉ cần biết khoảng cách. Có người thích trò chuyện, có người cần yên tĩnh.

Trong vòng: phối hợp cho nhịp nhàng

Chọn gậy và quyết định

Caddie đưa ra gợi ý, nhưng quyết định là của người chơi. Khi không đồng ý, cứ nói "tôi muốn dùng gậy này" và đánh. Khi đánh hỏng, đừng quay sang trách "tại em đưa gậy sai". Người chơi lâu năm nói với nhau một câu: caddie chỉ đúng khi cú đánh tốt.

Giúp caddie giúp mình

• Nhìn theo bóng của mình tới khi nó dừng. Caddie còn phải theo dõi bóng, xe và gậy, không phải lúc nào cũng thấy hết.
• Báo trước khi đổi ý về gậy để caddie kịp mang gậy dự phòng.
• Trả gậy cho caddie sau cú đánh thay vì vứt xuống cỏ.
• Tự sửa dấu bóng của mình nếu thích, nhưng không cấm caddie làm – đó là phần công việc của họ.

Nắng, mưa và đi bộ

Caddie thường đi bộ nhiều hơn người chơi, có khi đứng sau xe trong khi khách ngồi. Vào ngày nắng, một chai nước mời caddie khi dừng ở nhà nghỉ giữa vòng là cử chỉ nhỏ nhưng được nhớ lâu. Nếu sân cho phép caddie ngồi xe, đừng tỏ ra khó chịu.

Những điều không nên làm

• Đổ lỗi, quát mắng – trước mặt cả nhóm càng tệ. Nếu thật sự không hài lòng, sau vòng có thể phản hồi với quầy hoặc bộ phận quản lý caddie.
• Nhờ caddie "cải thiện" bóng, đá bóng ra khỏi chỗ xấu, khai bớt gậy. Caddie đã được đào tạo luật, đặt họ vào thế khó là thiếu tôn trọng, và người chịu phạt vẫn là bạn.
• Đùa cợt, đụng chạm không phù hợp. Caddie là người lao động đang làm việc. Nhiều sân có quy định rõ về hành vi với caddie và có thể từ chối phục vụ người vi phạm.
• Bắt caddie làm việc ngoài phạm vi như đi mua đồ ngoài sân, mang hành lý cá nhân.
• Chụp ảnh caddie khi chưa hỏi ý, đặc biệt là đăng lên mạng.

Caddie trong giải chuyên nghiệp: một mối quan hệ khác

Ở các giải chuyên nghiệp, caddie thường là người do chính tuyển thủ thuê, đi cùng họ cả mùa giải. Một số cặp golf thủ – caddie gắn bó hàng chục năm và trở nên nổi tiếng không kém. Caddie chuyên nghiệp lo đi trước đo sân, ghi chép vị trí cờ, chọn đường đánh và cả việc giữ tinh thần cho tuyển thủ.

Người chơi nghiệp dư ở Việt Nam tất nhiên không có quan hệ như vậy, nhưng có thể học một điều: caddie giỏi nhất là người hiểu cả sân lẫn người mình phục vụ. Nếu hay chơi một sân, nhiều người chọn đặt trước một caddie quen – nhiều sân cho phép yêu cầu caddie theo số hiệu khi đặt giờ.

Góc nhìn hôm nay: caddie là người thầy rẻ nhất

Với người mới, một caddie kinh nghiệm dạy được những thứ sân tập không dạy: chọn hướng an toàn thay vì hướng đẹp, đọc dốc green, biết khi nào nên đánh bóng dự phòng, hiểu luật địa phương của sân. Không phải dạy kỹ thuật vung gậy – đó là việc của huấn luyện viên – mà là cách đi qua một sân golf thật.

Vài cách để tận dụng:

• Hỏi caddie lý do mỗi lần họ gợi ý một hướng hay một gậy.
• Nhờ caddie chỉ những chỗ trên sân mà khách hay mất bóng.
• Cuối vòng, hỏi caddie một nhận xét về cách mình xử lý sân. Câu trả lời thường thẳng thắn hơn bạn nghĩ.