Ở phần lớn sân golf Việt Nam, trang phục được chấp nhận là áo có cổ (áo polo), quần dài hoặc quần short kiểu kaki dài gần gối, váy golf cho nữ, và giày golf đế đinh mềm hoặc đế cao su. Những thứ thường bị từ chối là quần jeans, áo ba lỗ, áo thun cổ tròn trơn, quần đùi thể thao và giày đinh kim loại. Mỗi sân có quy định riêng, nên trước khi đi một sân lạ, hỏi trước hoặc đọc mục quy định trên trang của sân là cách chắc nhất.
Vì sao golf có quy định trang phục
Golf lớn lên trong các câu lạc bộ thành viên ở Scotland và Anh từ thế kỷ 18–19, nơi đi chơi golf cũng là một sinh hoạt có lễ nghi. Đầu thế kỷ 20, người chơi mặc áo sơ mi, cà vạt, áo khoác vải tweed và quần lửng ống bó dưới gối (plus fours). Kiểu quần lửng đó sống rất lâu: golf thủ người Mỹ Payne Stewart còn mặc nó ở các giải lớn vào những năm 1980–1990 và biến nó thành dấu ấn riêng.
Sau Thế chiến thứ hai, trang phục golf thoải mái dần. Áo polo dệt kim có cổ – vốn phổ biến trong tennis – trở thành chuẩn mực ngoài sân. Quy định trang phục ngày nay là phần còn lại của truyền thống câu lạc bộ đó, cộng với vài lý do thực dụng: giày đúng loại để bảo vệ green, trang phục gọn để vung gậy, và một hình ảnh chung mà các câu lạc bộ muốn giữ.
Bảng tóm tắt: thường được chấp nhận và thường bị từ chối
| Hạng mục | Thường được chấp nhận | Thường bị từ chối |
|---|---|---|
| Áo nam | Áo polo có cổ, áo cổ đứng thấp (mock neck) ở nhiều sân, áo khoác gió | Áo thun cổ tròn trơn, áo ba lỗ, áo bóng đá, áo có hình in lớn |
| Áo nữ | Áo có cổ, áo không tay có cổ, áo cổ đứng | Áo hai dây, áo hở bụng, áo tập gym |
| Quần, váy | Quần kaki dài, quần short may đo dài gần gối, váy hoặc váy quần golf | Quần jeans, quần đùi thể thao, quần thun ống rộng, quần quá ngắn |
| Giày | Giày golf đinh mềm (soft spikes), giày golf đế cao su gai nhỏ | Giày đinh kim loại, giày cao gót, dép, giày chạy bộ đế gai sâu ở một số sân |
| Phụ kiện | Mũ lưỡi trai, mũ rộng vành, găng tay golf, ống tay chống nắng, kính râm | Đội mũ trong phòng ăn của nhà câu lạc bộ ở một số sân |
Bảng trên là xu hướng chung, không phải quy định của một sân cụ thể. Có sân cho mặc áo cổ đứng, có sân không. Có sân chấp nhận quần jogger kiểu golf, có sân yêu cầu quần âu hoặc kaki. Sân càng mang tính câu lạc bộ thành viên thì quy định càng chặt.
Áo và quần: chi tiết hay gây thắc mắc
Áo có cổ, nhét thùng hay không
Áo polo truyền thống được nhét vào quần, đi kèm thắt lưng. Nhiều sân vẫn ghi yêu cầu này trong quy định, nhiều sân khác đã bỏ, nhất là với các mẫu áo golf may sẵn vạt ngang để mặc ngoài. Nếu không chắc, nhét áo vào quần là lựa chọn không bao giờ sai.
Áo cổ đứng (mock neck)
Kiểu áo cổ đứng thấp, không có ve cổ, được golf thủ chuyên nghiệp mặc trên sân đấu từ đầu những năm 2000 và trở lại mạnh vào cuối những năm 2010. Nhiều sân đã chấp nhận, nhưng một số câu lạc bộ truyền thống vẫn coi đó là áo không cổ. Đi sân lạ thì mang theo một áo polo dự phòng.
Quần short
Quần short được chấp nhận ở hầu hết sân Việt Nam, miễn là kiểu quần may, có túi, dài vừa phải – thường quanh đầu gối. Quần đùi thể thao bằng vải thun, quần bơi, quần short jeans thì không.
Giày golf và lý do cấm đinh kim loại
Đây là quy định có lý do thực tế rõ nhất. Đinh kim loại kiểu cũ cắm sâu xuống mặt cỏ, để lại vết xước và gồ trên green, làm hỏng đường lăn của bóng cho mọi nhóm phía sau. Từ những năm 1990, các sân trên thế giới chuyển dần sang đinh mềm bằng nhựa và giày đế cao su gai nhỏ. Ngày nay, hầu hết sân ở Việt Nam không cho dùng đinh kim loại.
Một vài lưu ý:
- Giày golf đế cao su (spikeless) đi được cả trên sân lẫn trong nhà câu lạc bộ, tiện cho người mới.
- Giày thể thao thường có thể được chấp nhận ở sân tập, nhưng trên sân, đế gai sâu kiểu giày chạy trail có thể bị nhắc.
- Khi sân ướt, giày đinh mềm bám tốt hơn hẳn, giảm nguy cơ trượt trên dốc và bờ hồ.
- Thay đinh mềm định kỳ: đinh mòn thì mất bám, nhiều shop của sân có dịch vụ thay.
Ăn mặc cho thời tiết Việt Nam
Khí hậu là thứ khiến trang phục golf ở Việt Nam có nét riêng.
Nắng nóng miền Nam và miền Trung
Chơi giữa trưa ở TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai hay ven biển miền Trung có thể rất nóng. Người chơi Việt Nam vì thế dùng nhiều thứ mà sân phương Tây ít thấy: ống tay chống nắng, mũ rộng vành, khăn hoặc mặt nạ vải che mặt. Hầu hết sân chấp nhận các phụ kiện này. Nên chọn áo vải thoát ẩm màu sáng, mang theo nước và đổi găng tay khi găng ướt mồ hôi. Nhiều caddie ở sân Việt Nam đội nón rộng vành và che kín mặt cũng vì lý do này.
Mùa mưa
Mưa rào chiều ở miền Nam đến nhanh và tạnh nhanh. Một bộ áo mưa golf gọn, ô lớn, khăn khô và một đôi găng tay dự phòng là đủ. Áo mưa golf được may để không vướng khi vung gậy, khác áo mưa đi xe máy.
Đà Lạt và miền Bắc mùa đông
Sân ở Đà Lạt buổi sáng sớm có thể se lạnh, sương xuống. Ở các sân quanh Hà Nội, mùa đông có những ngày gió bấc. Mặc nhiều lớp mỏng: áo polo bên trong, áo len hoặc áo gió bên ngoài, cởi dần khi nắng lên. Áo khoác dày cồng kềnh làm vướng cú vung.
Nhà câu lạc bộ, nhà hàng và sự kiện
Quy định trang phục không chỉ áp dụng ngoài sân. Một số câu lạc bộ có quy định riêng cho nhà hàng và phòng tiệc:
- không mặc đồ ướt mồ hôi vào phòng ăn, nhiều sân có phòng thay đồ và tắm;
- bỏ mũ khi ngồi ăn trong nhà;
- tiệc trao giải của giải phong trào hoặc giải doanh nghiệp thường ghi yêu cầu trang phục trong thư mời, có khi là áo sơ mi hoặc trang phục lịch sự thay vì áo golf.
Mang theo một bộ đồ sạch để thay sau vòng là thói quen tốt, nhất là khi có bữa trưa cùng đối tác.
Chuẩn bị trước khi tới một sân lạ
- Đọc quy định trên trang của sân hoặc hỏi khi đặt giờ phát bóng. Nhiều sân ghi rõ mục "dress code".
- Mặc theo mức an toàn: áo polo nhét thùng, quần kaki dài, giày đinh mềm. Bộ này qua được hầu hết mọi sân.
- Mang dự phòng: một áo có cổ, một đôi găng tay, đôi tất.
- Nếu bị nhắc ở quầy, shop của sân thường bán áo và quần đúng quy định. Đừng tranh cãi với nhân viên – họ chỉ làm theo quy định của câu lạc bộ.
Góc nhìn hôm nay: quy định đang nới, nhưng tinh thần vẫn giữ
Trang phục golf đang thay đổi nhanh. Các hãng đồ thể thao đưa vào áo hoodie golf, quần jogger, giày kiểu sneaker. Một số giải chuyên nghiệp đã cho tuyển thủ mặc quần short trong buổi tập. Sân công cộng và sân tập ở nhiều nước gần như không còn quy định.
Ở Việt Nam, xu hướng cũng tương tự, nhưng nhiều câu lạc bộ vẫn giữ quy định truyền thống, và golf vẫn là môn người ta hay chơi cùng đối tác, khách hàng. Ăn mặc đúng mực vì thế vẫn là cách đơn giản để cho người cùng nhóm thấy mình tôn trọng buổi chơi. Nếu muốn tìm hiểu lịch sử trang phục golf, các bảo tàng golf như Bảo tàng của R&A ở St Andrews hay Bảo tàng USGA ở New Jersey có những bộ sưu tập áo, giày và gậy qua từng thời kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Đi đánh golf mặc quần jeans được không?
Hầu hết sân golf Việt Nam không cho mặc quần jeans trên sân. Lựa chọn an toàn là quần kaki dài hoặc quần short may đo dài gần gối. Một số sân tập có thể dễ hơn, nhưng nên hỏi trước.
Áo thun cổ tròn có được ra sân golf không?
Phần lớn sân yêu cầu áo có cổ, nên áo thun cổ tròn trơn thường bị từ chối. Áo cổ đứng thấp (mock neck) được nhiều sân chấp nhận nhưng không phải tất cả. Mang theo áo polo dự phòng khi tới sân lạ.
Có bắt buộc đi giày golf không?
Nhiều sân yêu cầu giày golf đinh mềm hoặc đế cao su gai nhỏ, và gần như mọi sân đều cấm đinh kim loại vì làm hỏng green. Giày đế cao su kiểu spikeless là lựa chọn tiện cho người mới vì đi được cả trong nhà câu lạc bộ.
Nữ mặc gì khi đi đánh golf?
Phổ biến là áo có cổ hoặc áo không tay có cổ, kết hợp váy golf, váy quần hoặc quần short dài vừa phải. Áo hai dây, áo hở bụng và quần quá ngắn thường không được chấp nhận. Với nắng ở Việt Nam, ống tay chống nắng và mũ rộng vành rất hữu ích.
Đeo ống tay và khăn che mặt khi chơi golf có được không?
Hầu hết sân ở Việt Nam chấp nhận ống tay chống nắng, mũ rộng vành và khăn che mặt vì khí hậu nóng. Đây là trang bị rất phổ biến ở cả người chơi lẫn caddie. Khi vào phòng ăn của nhà câu lạc bộ thì nên tháo khăn và mũ.