Giữ nhịp chơi golf nghĩa là bám sát nhóm phía trước, chứ không phải chỉ đi trước nhóm phía sau. Một nhóm bốn người đi bộ hoặc đi xe thường cần khoảng bốn đến bốn tiếng rưỡi cho 18 hố; chậm hơn nhiều là đã kéo cả sân chậm theo. Cách nhanh nhất để không làm chậm ai là chuẩn bị cú đánh trong lúc người khác đánh, áp dụng "ready golf" và biết khi nào nên mời nhóm sau vượt.
Vì sao nhịp chơi là chuyện của cả sân
Trên một sân 18 hố, các nhóm xuất phát cách nhau chỉ vài phút, nối nhau như toa tàu. Nếu một nhóm ở hố 3 chậm mười phút, mọi nhóm phía sau đều chậm theo mười phút, và cái chậm đó không tự mất đi mà dồn lại tới cuối ngày. Người chơi buổi chiều có thể phải bỏ dở vòng vì trời tối chỉ vì một nhóm buổi sáng thong thả quá.
Luật Golf coi đây là nghĩa vụ chứ không chỉ là phép xã giao. Điều 5.6b yêu cầu người chơi đánh "với nhịp độ nhanh chóng" và khuyến nghị mỗi cú đánh không quá 40 giây kể từ lúc đến lượt và có thể đánh mà không bị cản trở; thường thì nhanh hơn thế. Ban tổ chức giải có quyền đặt chính sách nhịp chơi riêng, kèm mức phạt cho người vượt thời gian.
R&A, cơ quan đặt luật golf có trụ sở ở St Andrews, đã nhiều năm vận động chống chơi chậm vì nó làm người ta ngại ra sân: một buổi golf kéo dài quá năm tiếng khó xếp vào lịch của người đi làm.
Thước đo đúng: vị trí so với nhóm trước
Nhiều người nghĩ "nhóm sau không giục thì mình không chậm". Đó là cách nhìn sai. Thước đo đúng là:
- Đang ổn: khi nhóm mình tới khu phát bóng, nhóm trước vừa rời khu vực rơi bóng hoặc đang trên green.
- Bắt đầu tụt: tới khu phát bóng mà nhóm trước đã ra khỏi tầm nhìn, hố phía trước trống hẳn.
- Đang kéo cả sân: trống một hố phía trước và nhóm sau phải đứng chờ ở mỗi khu phát bóng.
Nhiều sân ghi giờ dự kiến ở từng hố trên thẻ điểm hoặc trên màn hình xe điện. Người điều phối sân (marshal) đi xe tuần tra, nhắc nhóm tụt lại. Ở sân Việt Nam, caddie thường biết nhóm mình đang nhanh hay chậm so với lịch – nghe caddie nhắc là cách nhẹ nhàng nhất.
Ready golf: ai sẵn sàng thì đánh
Thứ tự đánh truyền thống là người xa lỗ nhất đánh trước, người thắng hố trước đánh đầu ở khu phát bóng. Trong đấu gậy, đánh sai thứ tự không bị phạt (Điều 6.4b), và luật còn khuyến khích "ready golf" – chơi khi sẵn sàng, miễn an toàn và không làm phiền ai. Trong đấu lỗ, thứ tự vẫn quan trọng vì đối thủ có thể yêu cầu đánh lại, nên chỉ áp dụng khi hai bên đồng ý.
Những tình huống ready golf hay dùng:
- người giữ honour đang tìm tee hay chọn gậy thì người đã sẵn sàng đánh trước;
- người đánh ngắn phát bóng trước khi nhóm trước còn trong tầm của người đánh xa;
- đánh bóng vào green trước khi người kia đi bộ tới bóng của họ ở xa;
- gạt nốt cú ngắn ngay thay vì đánh dấu rồi chờ;
- người vừa ra bẫy cát còn bận cào cát thì người khác cứ gạt trước.
Những thói quen ăn mòn thời gian
Hiếm khi một nhóm chậm vì một cú đánh. Họ chậm vì mười mấy thói quen nhỏ, mỗi thói quen chừng nửa phút, nhân với 18 hố.
| Thói quen | Thay bằng |
|---|---|
| Chỉ bắt đầu đo khoảng cách, chọn gậy khi đến lượt | Làm trong lúc người khác chuẩn bị, chỉ cần không gây ồn |
| Ba, bốn lần vung thử trước mỗi cú | Một lần vung thử rồi đánh |
| Đọc đường gạt từ bốn phía khi người khác đã xong | Đọc trong lúc người khác gạt, đứng ngoài đường của họ |
| Để túi gậy hoặc xe phía trước green | Để phía green dẫn sang khu phát bóng hố kế tiếp |
| Ghi điểm ngay trên green | Ghi điểm ở khu phát bóng hố sau |
| Đi về xe lấy gậy rồi quay lại bóng | Mang theo hai, ba gậy khi chưa chắc khoảng cách |
| Cả nhóm đi một xe tới từng bóng lần lượt | Người đánh trước xuống xe với gậy, xe chạy tiếp tới bóng kia |
| Đánh tiếp khi đã quá nhiều gậy ở vòng giao hữu | Nhặt bóng và ghi điểm tối đa theo thể thức đã thoả thuận |
Tìm bóng: ba phút và quả bóng dự phòng
Tìm bóng là nơi tốn thời gian nhất. Từ năm 2019, thời gian tìm bóng tối đa giảm từ năm phút xuống ba phút (Điều 18.2a). Quá ba phút mà chưa thấy, bóng coi như mất.
Cách giữ nhịp khi bóng có thể lạc:
- Nhìn theo bóng tới lúc nó dừng, nhớ một mốc cố định gần đó – một cây, một cọc, một bụi rậm – thay vì chỉ nhớ "chỗ bên trái".
- Đánh bóng dự phòng (provisional ball) ngay từ vị trí cũ nếu nghĩ bóng có thể mất hoặc ra ngoài biên (Điều 18.3). Phải nói rõ "tôi đánh bóng dự phòng" trước khi đánh. Như vậy khỏi phải quay lại đi bộ ngược hàng trăm mét.
- Cả nhóm giúp tìm, nhưng nếu nhóm sau đã đứng chờ thì vẫy họ đánh trước.
- Ở vòng giao hữu, nhiều sân cho phép luật địa phương E-5: thay vì quay về chỗ cũ, người chơi thả bóng gần nơi bóng mất với hai gậy phạt. Chỉ dùng khi sân hoặc nhóm đã thông báo áp dụng.
Khi nào mời nhóm sau vượt
Mời vượt là cách cư xử đẹp, nhưng làm sai thời điểm thì còn mất thời gian hơn. Nên mời khi:
- nhóm mình đã tụt hẳn một hố so với nhóm trước;
- đang phải tìm bóng lâu mà nhóm sau đã tới;
- nhóm sau là nhóm hai người đi nhanh trong khi nhóm mình bốn người đi chậm.
Thời điểm thuận tiện là ở green hố par 3: nhóm mình đánh dấu bóng, đứng sang bên, vẫy nhóm sau phát bóng, rồi gạt tiếp. Hoặc ở khu phát bóng, nhường nhóm sau phát trước. Trên một sân kín chỗ, mời vượt vô nghĩa nếu ngay phía trước cũng là một hàng nhóm đang chờ – lúc đó vấn đề không nằm ở mình.
Ngày trước nhiều câu lạc bộ có tập quán nhóm hai người được ưu tiên vượt nhóm bốn người. Ngày nay, quyền ưu tiên tuỳ quy định từng sân và người điều phối sân quyết định.
Nhịp chơi ở sân Việt Nam
Sân golf Việt Nam có một số đặc điểm khiến nhịp chơi khác với sân ở phương Tây. Phần lớn người chơi có mỗi người một caddie, nên một nhóm bốn người thực chất là tám người. Lợi thế là caddie lo đo khoảng cách, đọc green, tìm bóng, giúp nhóm đi nhanh hơn. Bất lợi là nếu cả tám người tụ lại tán chuyện ở green thì mất thời gian gấp đôi.
Vào cuối tuần và ngày lễ, nhiều sân quanh Hà Nội và TP.HCM kín lịch từ sáng sớm, các nhóm xuất phát dày. Một nhóm chậm buổi sáng có thể khiến nhóm cuối buổi chiều chơi trong ánh sáng yếu. Ở các sân miền Nam và miền Trung mùa nóng, nhịp chậm còn có nghĩa là thêm thời gian đứng giữa nắng trưa – lý do tốt để đi nhanh.
Thói quen dừng ở nhà nghỉ giữa vòng (halfway house) sau hố 9 nên gói gọn trong vài phút. Nếu sân có quy định thời gian nghỉ, cứ theo đó.
Góc nhìn hôm nay: chơi nhanh không phải chơi vội
Có một nghịch lý quen thuộc: những người chơi tốt thường đi nhanh. Không phải vì họ vội, mà vì họ chuẩn bị xong trước khi tới lượt, có thói quen trước cú đánh gọn và ngắn, rồi bước đi ngay. Người mới chơi chậm thường do đứng nghĩ quá lâu, mà đứng nghĩ lâu hiếm khi giúp cú đánh tốt hơn.
Vài cách luyện nhịp:
- Tự bấm giờ thói quen trước cú đánh của mình ở sân tập, cố giữ dưới 20 giây.
- Chơi vòng 9 hố vào giờ vắng để quen với việc đi tiếp ngay sau cú đánh.
- Chọn khu phát bóng hợp với trình độ. Đánh từ khu phát bóng quá xa là cách chắc chắn để chậm.
- Đọc tài liệu về nhịp chơi của R&A trên trang chính thức của họ, có nhiều gợi ý cho cả người chơi lẫn sân.
Câu hỏi thường gặp
Một vòng golf 18 hố mất bao lâu?
Một nhóm bốn người ở nhịp bình thường cần khoảng bốn đến bốn tiếng rưỡi cho 18 hố. Nhóm hai người có thể nhanh hơn đáng kể. Thời gian thực tế còn phụ thuộc độ kín của sân, địa hình và việc đi bộ hay đi xe.
Luật golf quy định mỗi cú đánh bao nhiêu giây?
Điều 5.6b của Luật Golf khuyến nghị mỗi cú đánh không quá 40 giây kể từ khi đến lượt và có thể đánh mà không bị cản trở, và thường nên nhanh hơn. Ban tổ chức giải có thể đặt chính sách nhịp chơi riêng kèm mức phạt.
Ready golf là gì?
Ready golf là cách chơi ai sẵn sàng và an toàn thì đánh trước, không nhất thiết theo thứ tự xa lỗ nhất. Trong đấu gậy, đánh sai thứ tự không bị phạt và luật khuyến khích cách này. Trong đấu lỗ thì thứ tự vẫn có ý nghĩa nên chỉ áp dụng khi hai bên đồng ý.
Được tìm bóng golf trong bao lâu?
Tối đa ba phút theo Điều 18.2a, áp dụng từ năm 2019 (trước đó là năm phút). Quá ba phút mà chưa tìm thấy thì bóng coi như mất. Nếu nghĩ bóng có thể mất, nên đánh ngay một bóng dự phòng.
Khi nào nên cho nhóm sau đánh vượt?
Khi nhóm mình đã tụt một hố so với nhóm trước, khi đang tìm bóng lâu, hoặc khi nhóm sau đi nhanh hơn rõ rệt. Thời điểm thuận tiện nhất là ở hố par 3 hoặc ngay tại khu phát bóng.