Tham gia câu lạc bộ golf có hai con đường chính: mua thẻ hội viên của một sân (câu lạc bộ gắn với sân, có quyền ưu tiên đặt giờ và giá chơi hội viên), hoặc vào một hội golf (golf society – nhóm người chơi sinh hoạt chung, không sở hữu sân, đi chơi ở nhiều sân). Người mới thường bắt đầu bằng hội golf để có bạn chơi và chỉ số handicap, rồi mới tính chuyện thẻ hội viên khi đã biết mình hay chơi ở đâu. Trước khi mua thẻ, cần đọc kỹ hợp đồng về thời hạn, phí thường niên và điều kiện chuyển nhượng.
Câu lạc bộ golf: từ Scotland thế kỷ 18 tới hôm nay
Golf có tổ chức bắt đầu bằng câu lạc bộ. Năm 1744, nhóm người chơi ở Leith (Edinburgh) mà sau này thành The Honourable Company of Edinburgh Golfers viết ra bộ 13 điều luật golf thành văn sớm nhất còn biết tới. Năm 1754, "Society of St Andrews Golfers" ra đời, sau này đổi tên thành Royal and Ancient Golf Club of St Andrews. Câu lạc bộ thời đó là nơi tổ chức giải, giữ luật và sinh hoạt của một nhóm người cùng sở thích.
Ngày nay, mô hình câu lạc bộ đa dạng hơn nhiều. Ở Việt Nam, sân golf đầu tiên ra đời ở Đà Lạt thời Pháp thuộc, nhưng phong trào golf chỉ thật sự mở rộng từ những năm 1990 trở đi, cùng với các sân mới quanh Hà Nội, TP.HCM và các vùng du lịch. Phần lớn sân ở Việt Nam vận hành theo mô hình kết hợp: vừa bán thẻ hội viên, vừa đón khách vãng lai.
Các hình thức "vào câu lạc bộ"
| Hình thức | Bản chất | Hợp với ai |
|---|---|---|
| Thẻ hội viên sân (cá nhân) | Quyền chơi ở một sân với giá hội viên, ưu tiên đặt giờ, tham gia giải nội bộ | Người chơi đều đặn ở một sân gần nhà hoặc nơi làm việc |
| Thẻ gia đình | Mở rộng quyền cho vợ/chồng, con theo điều kiện của sân | Gia đình có nhiều người cùng chơi |
| Thẻ doanh nghiệp | Doanh nghiệp đứng tên, chỉ định một hoặc vài người sử dụng | Công ty hay tiếp khách bằng golf |
| Hội golf (golf society) | Nhóm người chơi tự tổ chức, đi nhiều sân, có giải định kỳ | Người mới, người muốn có bạn chơi, người hay đổi sân |
| Câu lạc bộ ở sân tập, học viện | Sinh hoạt tập luyện, học nhóm, giải nhỏ | Người mới đang học, trẻ em |
Ở Việt Nam, hội golf rất phổ biến: hội theo trường (cựu sinh viên), theo ngành nghề, theo hội doanh nhân, theo quê quán, hay đơn giản là nhóm bạn lập ra rồi lớn dần. Nhiều hội tổ chức giải hằng tháng ở các sân khác nhau, có ban điều hành, có quỹ chung và quy chế riêng.
Thẻ hội viên: những điều phải đọc kỹ
Thẻ hội viên sân golf thường là một khoản chi lớn và ràng buộc lâu dài. Giá và điều kiện khác nhau rất nhiều giữa các sân, và có thể thay đổi theo từng đợt phát hành. Trước khi ký, nên làm rõ:
- Thời hạn: thẻ có thời hạn bao nhiêu năm, hay gắn với thời hạn dự án của sân? Hết hạn thì sao?
- Phí gia nhập và phí thường niên: ngoài khoản trả ban đầu, mỗi năm phải đóng bao nhiêu, và sân được tăng phí theo nguyên tắc nào?
- Chuyển nhượng: có bán lại hoặc chuyển cho người khác được không, mất phí chuyển nhượng bao nhiêu, sân có quyền từ chối không?
- Quyền lợi cụ thể: giá chơi hội viên, số lượt khách đi kèm được giảm giá, quyền đặt giờ trước bao nhiêu ngày, giờ ưu tiên cuối tuần.
- Sân liên kết: có được chơi với giá ưu đãi ở các sân khác cùng hệ thống hoặc có thoả thuận liên kết không?
- Số lượng hội viên: sân bán quá nhiều thẻ thì cuối tuần khó đặt giờ, quyền ưu tiên trở nên vô nghĩa.
- Tư cách pháp lý của chủ sân: sân đã vận hành ổn định chưa, hay đang trong giai đoạn xây dựng và bán thẻ trước?
Hỏi những hội viên đang chơi ở sân đó là nguồn thông tin thật nhất: họ đặt giờ có khó không, phí tăng thế nào trong vài năm gần đây, ban quản lý có lắng nghe hội viên không.
Hội golf: cách tìm và cách nhập hội
Với người mới, hội golf thường là cửa vào dễ hơn. Cách tìm:
- hỏi đồng nghiệp, bạn học xem có hội golf nào của công ty, trường, ngành;
- hỏi huấn luyện viên ở sân tập – họ thường biết các hội nhận người mới;
- tham gia các giải phong trào mở, nơi thường có nhiều hội cùng dự.
Khi vào hội, người mới nên:
- Đọc quy chế hội: phí hội viên, cách đăng ký giải, quy định về muộn, huỷ.
- Đăng ký và huỷ đúng hạn. Ban điều hành phải đặt giờ với sân từ trước; huỷ phút chót gây khó cho cả hội.
- Giữ nhịp và giữ phép lịch sự ở mọi giải, vì người mới thường bị để ý hơn.
- Góp sức: nhận ghi điểm, chụp ảnh, hỗ trợ tổ chức một giải. Đó là cách nhanh nhất để được biết đến.
Handicap: lý do quan trọng để vào câu lạc bộ
Chỉ số handicap cho biết trình độ của một người chơi, giúp những người khác trình độ đấu với nhau công bằng. Từ năm 2020, thế giới chuyển dần sang Hệ thống Handicap Thế giới (World Handicap System – WHS) do R&A và USGA cùng xây dựng, thay cho sáu hệ thống khác nhau trước đó.
Một vài điểm chính của WHS:
- chỉ số handicap (Handicap Index) tối đa là 54,0, để người mới cũng có chỉ số;
- chỉ số ban đầu được tính từ tổng cộng 54 hố điểm đã nộp, có thể gộp từ các vòng 18 hố và 9 hố;
- chỉ số được cập nhật theo các vòng gần nhất, dựa trên 8 vòng tốt nhất trong 20 vòng gần đây;
- độ khó của từng sân được tính qua chỉ số Course Rating và Slope Rating.
Để có chỉ số chính thức, người chơi thường cần là thành viên của một câu lạc bộ hoặc tổ chức được hiệp hội golf quốc gia công nhận. Ở Việt Nam, Hiệp hội Golf Việt Nam (VGA) là đầu mối quốc gia; cách đăng ký cụ thể nên hỏi trực tiếp câu lạc bộ hoặc hội golf bạn tham gia.
Giải tháng và đời sống câu lạc bộ
Phần lớn câu lạc bộ và hội golf có giải tháng (monthly medal hoặc tên gọi tương tự), chia bảng theo handicap. Đây là nơi người mới có cơ hội nhận giải vì handicap san bằng trình độ. Ngoài ra còn giải cuối năm, giải đôi, giải giao hữu với hội khác, và các hoạt động ngoài sân như tiệc tất niên, chương trình từ thiện.
Đời sống câu lạc bộ cũng có những quy tắc không viết: đến sớm ở các giải, chào hỏi ban điều hành, chúc mừng người thắng, không phàn nàn về cách xếp nhóm. Câu lạc bộ là một cộng đồng nhỏ, và ở đó người ta nhớ nhau qua cách cư xử nhiều hơn qua điểm số.
Góc nhìn hôm nay: chọn cộng đồng trước, chọn sân sau
Lời khuyên thường nghe từ người chơi lâu năm là đừng mua thẻ vội. Một năm đầu nên chơi nhiều sân, vào một hội golf, có handicap, xem mình thật sự chơi bao nhiêu vòng mỗi tháng và hay đi sân nào. Khi đó quyết định mua thẻ – hay không mua – sẽ dựa trên thói quen thật chứ không dựa trên lời mời chào.
Những thứ nên làm tiếp: đọc phần hướng dẫn về WHS trên trang của R&A hoặc USGA; hỏi quầy của sân gần nhà xem có chương trình thử làm hội viên hay giải mở cho khách; và đi dự một giải phong trào để gặp các hội golf trong vùng.
Câu hỏi thường gặp
Hội golf và câu lạc bộ golf khác nhau thế nào?
Câu lạc bộ golf thường gắn với một sân cụ thể, hội viên mua thẻ để có giá chơi và quyền đặt giờ ưu tiên. Hội golf (golf society) là nhóm người chơi tự tổ chức, không sở hữu sân, sinh hoạt và tổ chức giải ở nhiều sân khác nhau.
Có nên mua thẻ hội viên sân golf ngay khi mới chơi?
Thường không nên vội. Người mới nên chơi nhiều sân, vào một hội golf, có handicap và biết mình chơi bao nhiêu vòng mỗi tháng rồi mới cân nhắc. Trước khi ký cần đọc kỹ thời hạn thẻ, phí thường niên và điều kiện chuyển nhượng.
Làm sao để có handicap golf chính thức?
Theo Hệ thống Handicap Thế giới, người chơi cần nộp điểm tổng cộng 54 hố để có chỉ số ban đầu, thường thông qua một câu lạc bộ hoặc tổ chức được hiệp hội golf quốc gia công nhận. Ở Việt Nam, nên hỏi câu lạc bộ hoặc hội golf của mình về cách đăng ký.
Handicap golf tối đa là bao nhiêu?
Theo Hệ thống Handicap Thế giới áp dụng từ năm 2020, chỉ số handicap tối đa là 54,0. Mức này giúp người mới chơi cũng có chỉ số và tham gia được các giải tính chấp điểm.
Thẻ hội viên golf có chuyển nhượng được không?
Tuỳ từng sân và từng loại thẻ. Có thẻ chuyển nhượng được với một khoản phí, có thẻ không chuyển nhượng, có sân giữ quyền chấp thuận người nhận. Điều này phải được ghi rõ trong hợp đồng trước khi mua.